Έκθεση Διεθνούς Αμνηστίας: «Μοτίβα παράνομης χρήσης αστυνομικής βίας στην Ελλάδα»

Ανησυχητικά στοιχεία για την αστυνομική αυθαιρεσία, την καταστολή και την ατιμωρησία στην Ελλάδα φέρνει στο φως η νέα έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας με τίτλο «Η διαμαρτυρία δεν είναι πεδίο μάχης: Μοτίβα παράνομης χρήσης αστυνομικής βίας και ατιμωρησίας».

Η έρευνα, η οποία διήρκεσε δύο ολόκληρα έτη και παρουσιάστηκε χθες στο κτίριο της ΕΣΗΕΑ, σύμφωνα με τους υπευθύνους, αποδεικνύει ότι εν έτει 2026 δεν μπορεί να θεωρείται εγγυημένο το δικαίωμα του συνέρχεσθαι, καθώς και ότι η βία συχνά χρησιμοποιείται ως μέσο εκφοβισμού των πολιτών, ώστε να μη διεκδικούν τα δικαιώματά τους με κινητοποιήσεις.

Δείτε το βίντεο του Orangepress:

Η Λία Γώγου, περιφερειακή ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για την Ελλάδα, και ο γνωστός φωτορεπόρτερ Μάριος Λώλος μίλησαν για το σκηνικό που επικρατεί στους ελληνικούς δρόμους, καταθέτοντας τη δική τους μαρτυρία για παράνομες αστυνομικές πρακτικές, τη χρήση επικίνδυνων όπλων στρατιωτικού τύπου και το πάγιο αίτημα για διαφάνεια και λογοδοσία.

Λία Γώγου (Ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για την Ελλάδα): «Έχουμε καταγράψει σειρά τραυματισμών δημοσιογράφων, διαδηλωτών και δικηγόρων, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων»

«Στην έκθεση που παρουσιάζουμε σήμερα (σ.σ. χθες) καταγράφεται η παράνομη χρήση βίας από την αστυνομία κατά την αστυνόμευση των διαδηλώσεων, καθώς και η αυθαίρετη στέρηση της ελευθερίας σε διαδηλωτές, δημοσιογράφους και δικηγόρους από την Ελληνική Αστυνομία. Επίσης, καταγράφεται μια σειρά από υποθέσεις ποινικοποίησης των διαδηλωτών καθώς και η συστηματική ατιμωρησία μελών των Σωμάτων Ασφαλείας που έχουν διαπράξει παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά διαδηλωτών και μελών του Τύπου» τόνισε, μιλώντας στο Orange Press Agency η Λία Γώγου.

Όπως σημειώνει, «έχουμε καταγράψει μια σειρά από τραυματισμούς σε διαδηλωτές και μέλη του Τύπου από κρότου λάμψης, από γκλομπ και από άλλα λιγότερο θανατηφόρα όπλα. Αυτό που καλεί η έκθεσή μας σήμερα είναι να καταργηθεί η χρήση κρότου λάμψης στην αστυνόμευση των διαδηλώσεων. Είναι στρατιωτικού τύπου όπλο, το οποίο είναι επικίνδυνο και δεν πρέπει καν να χρησιμοποιείται στις διαδηλώσεις. Καλούμε τις ελληνικές αρχές να πάρουν τα απαραίτητα μέτρα και να ακολουθήσουν τις συστάσεις τις οποίες κάνουμε στην έκθεσή μας».

Μάριος Λώλος (Φωτορεπόρτερ – πρώην πρόεδρος της Ένωσης Φωτορεπόρτερ Ελλάδας): «Ζητούμε να υπάρχει λογοδοσία και τιμωρία»

Από την πλευρά του, ο Μάριος Λώλος, φωτορεπόρτερ και πρώην πρόεδρος της Ένωσης Φωτορεπόρτερ Ελλάδας (ΕΦΕ) σημείωσε, μιλώντας στο Orange Press Agency:

«Έχω χτυπηθεί πάρα πολλές φορές από αστυνομικούς των ΜΑΤ. Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα: το ’12 τον Απρίλη δέχτηκα ένα γκλοπ ανάποδα αστυνομικού των ΜΑΤ, έσπασε το κρανίο μου, έκανα εγχείρηση, δύο πλάκες τιτάνιο. Για ένα χιλιοστό έζησα. Για ένα χιλιοστό πιο μέσα μου μπήκε το γκλοπ θα πέθαινα. Και η τελευταία φορά ήτανε πέρσι. Έφαγα μια κρότου λάμψης στο αριστερό μέρος του κεφαλιού μου. Έχει μειωθεί η ακοή μου. Πήρα κορτιζόνες. Πρέπει να βάλω ακουστικό γιατί η ακοή μου είναι πάρα πολύ μειωμένη. Αυτό που εμείς ζητάμε πάρα πολλά χρόνια σαν Ένωση Φωτορεπόρτερ είναι οι αστυνομικοί των ΜΑΤ να φοράνε διακριτικά εμφανή, έτσι ώστε να μπορούμε να ξέρουμε ποιος αυθαιρετεί και ποιος όχι»

Ο Μάριος Λώλος υπογραμμίζει ότι «αυτό που επίσης ζητάμε είναι να λογοδοτήσουν και να τιμωρηθούν. Όσο οι αστυνομικοί των ΜΑΤ νιώθουν ατιμώρητοι από την πολιτική ηγεσία, τόσο θα αυθαιρετούν πάνω στις πλάτες και των διαδηλωτών πρωτίστως και πάνω στις πλάτες τις δικές μας, που φωτογραφίζουμε αυτή την απέραντη βία πάνω στους διαδηλευτές».

Νομοθετικά αντικίνητρα και αυστηροί περιορισμοί στις διαδηλώσεις

Η έρευνα της Διεθνούς Αμνηστίας καταδεικνύει ότι η ελληνική νομοθεσία που θεσπίστηκε το 2020 για τις δημόσιες υπαίθριες συναθροίσεις παραμένει σε πλήρη αναντιστοιχία με τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ο νόμος εισάγει ένα αυστηρό καθεστώς υποχρεωτικής γνωστοποίησης, δίνοντας στις αρχές την εξουσία να διαλύουν αυθαίρετα συγκεντρώσεις ή να επιβάλλουν προληπτικές απαγορεύσεις κατά την κρίση τους. Έντονο προβληματισμό προκαλεί η διάταξη που μετακυλίει την οικονομική ευθύνη των αστικών ζημιών στους ίδιους τους διοργανωτές, καθώς και η πρόσφατη απόφαση της Βουλής, τον Οκτώβριο του 2025, να επιβάλει καθολική απαγόρευση διαμαρτυριών στον εξαιρετικά συμβολικό χώρο μπροστά από το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη. Παράλληλα, όπως αναφέρει η Διεθνής Αμνηστία, οι επιχειρησιακοί κανονισμοί για τη χρήση λιγότερο θανατηφόρων όπλων και οι τακτικές αποκλιμάκωσης παραμένουν σκόπιμα εμπιστευτικοί, εμποδίζοντας κάθε εξωτερική αξιολόγηση και θεσμική λογοδοσία.

Προληπτικές προσαγωγές ως εργαλείο καταστολής

Μία από τις πιο ανησυχητικές πτυχές που, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, τεκμηριώνει η έκθεση είναι η συστηματική χρήση των ελέγχων ταυτοποίησης και των προσαγωγών ως μέσο προληπτικής τιμωρίας και αποτροπής των διαδηλωτών. Η αστυνομία προχωρά σε μαζικές «προληπτικές» κρατήσεις πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις κινητοποιήσεις, στερώντας αυθαίρετα την ελευθερία πολιτών, δικηγόρων και δημοσιογράφων, ακόμη κι αν εκείνοι επιδεικνύουν αμέσως τα επίσημα έγγραφα ή τα επαγγελματικά τους διαπιστευτήρια. Όπως σημειώνουν ακόμη και η απλή κατοχή μιας προστατευτικής μάσκας έχει βαφτιστεί από τις αρχές ως «ύποπτη εγκληματική δραστηριότητα». Οι ερωτηθέντες περιέγραψαν εξευτελιστικές συνθήκες κράτησης, παράνομη χρήση βίας, άρνηση πρόσβασης σε δικηγόρους, καθώς και παντελή έλλειψη ιατρικής υποστήριξης, τροφής και νερού στα αστυνομικά τμήματα.

Υπέρμετρη αστυνομική βία, σοβαροί τραυματισμοί

Εξετάζοντας σειρά περιστατικών από δεκαπέντε μεγάλες διαδηλώσεις μεταξύ Φεβρουαρίου 2024 και Δεκεμβρίου 2025, η οργάνωση κατέγραψε ένα όργιο μη αναγκαίας και δυσανάλογης βίας εις βάρος ειρηνικών πολιτών. Οι μαρτυρίες και το επαληθευμένο βιντεοληπτικό υλικό αποκαλύπτουν επικίνδυνες ρίψεις χειροβομβίδων κρότου-λάμψης σε ευθεία βολή προς τα σώματα και τα κεφάλια των διαδηλωτών ή μέσα σε πυκνά πλήθη. Πολλοί από τους παρευρισκόμενους, καθώς και εργαζόμενοι στον Τύπο, υπέστησαν μόνιμες ή σοβαρές σωματικές βλάβες (απώλεια ακοής, εγκαύματα, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις), αλλά και βαθιά ψυχολογικά τραύματα. Η έκθεση καταγγέλλει επίσης τις λεγόμενες «εφόδους με κλομπ», όπου αστυνομικοί καταδιώκουν και ξυλοκοπούν αδιακρίτως όποιον βρίσκεται στον δρόμο τους ή χτυπούν ανθρώπους που έχουν ήδη ακινητοποιηθεί και τεθεί υπό έλεγχο.

«Μια κουλτούρα ατιμωρησίας»

Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, το μεγαλύτερο εμπόδιο για την απόδοση δικαιοσύνης παραμένει η βαθιά ριζωμένη κουλτούρα ατιμωρησίας εντός των Σωμάτων Ασφαλείας. Η οργάνωση παραθέτει στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ελάχιστοι είναι οι αστυνομικοί που έχουν παραπεμφθεί σε δίκη ή έχουν υποστεί κυρώσεις για παράνομη χρήση βίας. Η λογοδοσία παρεμποδίζεται εσκεμμένα στο πεδίο, καθώς οι άνδρες των δυνάμεων καταστολής (ΜΑΤ) δεν φέρουν ορατά τα προσωπικά διακριτικά τους νούμερα, ή τα αναγράφουν με τρόπο που να μην είναι ευκρινή. Την ίδια στιγμή, ο αρμόδιος ελεγκτικός μηχανισμός (Ε.ΜΗ.ΔΙ.Π.Α.) αφήνεται εσκεμμένα υποστελεχωμένος, χωρίς επαρκείς πόρους και, το κυριότερο, χωρίς καμία απολύτως εξουσία επιβολής ποινών ή εξαναγκασμού δράσης, περιοριζόμενος σε απλές, μη δεσμευτικές συστάσεις προς την ίδια την αστυνομία.

Πηγή: skai.gr

Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.