* e-koufalia.gr * Ανεξάρτητη ενημέρωση για το Δήμο Χαλκηδόνος
Τακτικό έλεγχο για την ψυχική υγεία αθλητών υψηλού επιπέδου ζητά η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ), με ενημερωμένη δήλωση συναίνεσης ειδικών που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο στο British Journal of Sports Medicine.
Η δήλωση αναθεωρεί εκείνη του 2019. Πίσω της βρίσκεται μια διεθνής διαδικασία συναίνεσης, όπου 31 ειδικοί εξέτασαν 27 θεματικές ενότητες για την ψυχική ευεξία των αθλητών.
Τι προτείνει η ΔΟΕ για την ψυχική υγεία αθλητών
Την ευθύνη δεν τη σηκώνει μόνο ο αθλητής, υπογραμμίζει η δήλωση. Τη μοιράζονται το προπονητικό περιβάλλον και η ηγεσία των ομάδων. Μετρούν επίσης τα συστήματα προστασίας και η κουλτούρα του οργανισμού.
Αθλητές αυτού του επιπέδου εμφανίζουν συμπτώματα και διαταραχές ψυχικής υγείας σε ποσοστά παρόμοια ή και υψηλότερα από τον γενικό πληθυσμό. Οι ανάγκες τους, πάντως, μπορεί να διαφέρουν.
Πρακτικά, οι ειδικοί ζητούν τακτικό έλεγχο (screening) και παρακολούθηση της ψυχικής υγείας, με επικυρωμένα εργαλεία. Ο έλεγχος γίνεται σε προκαθορισμένα χρονικά σημεία και ύστερα από σημαντικά γεγονότα. Στην πράξη πρόκειται για σύντομες, δομημένες ερωτήσεις που εντοπίζουν πιθανά σημάδια δυσκολίας. Αν χρειαστεί, ακολουθεί περαιτέρω αξιολόγηση.
Σχέδια έκτακτης ανάγκης πρέπει να υπάρχουν σε κάθε χώρο κορυφαίου αθλητισμού. Οι ρόλοι και οι διαδρομές κλιμάκωσης οφείλουν να είναι καθορισμένοι, ενώ τα σχέδια να δοκιμάζονται και να αναθεωρούνται τακτικά.
Εκπαίδευση ανάλογη με τον ρόλο τους χρειάζονται προπονητές, προσωπικό υποστήριξης και επαγγελματίες υγείας. Στόχος είναι να αναγνωρίζουν νωρίς τα σημάδια και να παραπέμπουν με ασφάλεια.
Πότε χρειάζεται έλεγχος για την ψυχική υγεία αθλητών
Η ΔΟΕ ζητά στοχευμένο έλεγχο και στήριξη πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από τις μεγάλες μεταβάσεις στην καριέρα. Τέτοιες στιγμές είναι η είσοδος στον κορυφαίο αθλητισμό και η αποχώρηση από αυτόν. Οι δύσκολες μεταβάσεις συνδέονται ισχυρά με την εμφάνιση ψυχικών συμπτωμάτων και διαταραχών, επισημαίνουν οι συντάκτες της δήλωσης.
Κρίσιμο σημείο είναι και ο τραυματισμός. Οι ψυχολογικές αντιδράσεις σε αυτόν πρέπει να αξιολογούνται τακτικά. Όταν ένας αθλητής με ψυχικά προβλήματα επιστρέφει στους αγώνες, προέχουν η ασφάλεια, η σταθερότητα και η λειτουργικότητά του.
Για τους εφήβους προβλέπεται ξεχωριστή προσέγγιση. Υπολογίζονται το αναπτυξιακό στάδιο, οι εκπαιδευτικές υποχρεώσεις και η οικογενειακή δυναμική, ενώ πολλές διαταραχές εμφανίζονται από νωρίς.
Στους αθλητές με αναπηρία η αξιολόγηση δεν μπορεί να αγνοεί την ίδια την αναπηρία. Μετράνε τα εμπόδια πρόσβασης και το σύστημα κατηγοριοποίησης. Ο κίνδυνος στις μεταβάσεις είναι εδώ μεγαλύτερος.
Ο φόβος του αποκλεισμού και το απόρρητο
Η προληπτική αντιμετώπιση του στίγματος ανήκει στους κλινικούς και στους αθλητικούς φορείς. Το ίδιο ισχύει για το απόρρητο, για τον φόβο αποκλεισμού από την ομάδα και για τη χαμηλή γνώση γύρω από την ψυχική υγεία.
Με κατάλληλη στήριξη και θεραπεία, πολλοί αθλητές με συμπτώματα ή διαταραχές μπορούν να συνεχίσουν να προπονούνται και να αγωνίζονται με ασφάλεια, αν και κάποιες φορές χρειάζεται προσαρμογή της συμμετοχής τους.
Η Αυστραλία και ο ερασιτεχνικός αθλητισμός
Ξεχωριστές εθνικές κατευθυντήριες γραμμές για τον ερασιτεχνικό αθλητισμό έχει εκπονήσει η Αυστραλία. Δημοσιεύθηκαν στις 19 Φεβρουαρίου 2025 στο ίδιο περιοδικό.
Οι οδηγίες καλύπτουν την κατάρτιση για την ψυχική υγεία και τις διαδρομές υποστήριξης. Ορίζουν και τι κάνει ένας σύλλογος σε έκτακτο περιστατικό ή σε μεγάλο γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τα μέλη του.
Πηγή: iEidiseis
