
Μπορεί η απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης social media για τους ανηλίκους να επιφέρει ουσιαστικές αλλαγές στην ψυχική υγεία και την ευημερία τους; Αυτό είναι το βασικό ερώτημα που φιλοδοξεί να απαντήσει μια μεγάλη επιστημονική έρευνα στη Βρετανία.
Το ερευνητικό εγχείρημα, με επικεφαλής τον οργανισμό Wellcome και χρηματοδότηση ύψους 9,3 εκατομμυρίων λιρών, περιλαμβάνει δέκα διαφορετικά προγράμματα. Οι επιστήμονες θα εξετάσουν ένα ευρύ φάσμα παραμέτρων, από την ψυχική υγεία των παιδιών μέχρι τον ύπνο και τη σωματική τους δραστηριότητα, συγκρίνοντας τα δεδομένα πριν και μετά την εφαρμογή της απαγόρευσης των social media για τους κάτω των 16 ετών στη Βρετανία, την άνοιξη του 2027.
Στην έρευνα αναμένεται να συμμετάσχουν περισσότερα από 300.000 παιδιά και νέοι από ολόκληρη τη χώρα, με στόχο να δοθούν κρίσιμες απαντήσεις σε όσους ασχολούνται με την ασφάλεια των ανηλίκων στο διαδίκτυο και τη χάραξη ψηφιακής πολιτικής.
«Γνωρίζουμε όλοι ότι υπάρχει έντονη συζήτηση γύρω από την απαγόρευση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης εδώ στη Βρετανία, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Ωστόσο, υπάρχουν πολύ περιορισμένα επιστημονικά στοιχεία για το πώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι περιορισμοί στη χρήση τους επηρεάζουν πραγματικά την ψυχική υγεία των νέων», δήλωσε η δρ Καμίλα Ιανόνε, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του Wellcome.
Όπως εξήγησε, οι νέοι περιορισμοί δημιουργούν μια μοναδική ευκαιρία για τη μελέτη, σε μεγάλη κλίμακα, της επίδρασης που έχουν τα social media στην ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων.
«Δεν πιστεύουμε ότι πρόκειται για ένα απλό δίλημμα, στο οποίο πρέπει να απαντήσουμε αν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι καλά ή κακά ή αν οι περιορισμοί λειτουργούν ή όχι. Αντίθετα, οι ερευνητικές ομάδες θα εξετάσουν κατά πόσο η αλλαγή του ψηφιακού περιβάλλοντος των νέων οδηγεί σε ουσιαστικές μεταβολές στην ψυχική υγεία και την ευημερία τους», ανέφερε.
Η απαγόρευση των social media και οι αντιδράσεις
Η Αυστραλία προχώρησε στην απαγόρευση της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών το 2025, ενώ αντίστοιχες πρωτοβουλίες εξετάζονται ή προωθούνται και σε άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων ο Καναδάς, η Ελλάδα και η Δανία.
Στη Βρετανία, η εφαρμογή της απαγόρευσης αναμένεται την άνοιξη του 2027. Το μέτρο θα αποκλείει τους ανηλίκους κάτω των 16 ετών από πλατφόρμες όπως το Instagram, το YouTube, το TikTok, το Snapchat, το Facebook και το X. Παράλληλα, προβλέπονται περιορισμοί στις ζωντανές μεταδόσεις (live streaming), καθώς και στην επικοινωνία των παιδιών με αγνώστους μέσω πλατφορμών διαδικτυακού gaming.
Οι απόψεις για το μέτρο παραμένουν διχασμένες. Ορισμένοι εκφράζουν ανησυχίες για τις συνέπειες που μπορεί να έχει στα παιδιά και τους εφήβους που χρησιμοποιούν τα social media για να διατηρούν τις φιλίες και τις κοινωνικές τους επαφές. Άλλοι, από την πλευρά τους, επισημαίνουν ότι οι ανήλικοι ενδέχεται να βρουν τρόπους να παρακάμψουν τους περιορισμούς.
Στο μικροσκόπιο η ψυχική υγεία, ο ύπνος και η σχολική επίδοση
Ένα από τα ερευνητικά προγράμματα φέρει την ονομασία Smart Schools Plus και συντονίζεται από κοινού από την καθηγήτρια Βικτόρια Γκούντιερ του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ. Η μελέτη θα πραγματοποιηθεί σε 16 σχολεία της Αγγλίας, με τη συμμετοχή 800 μαθητών.
Οι επιστήμονες δεν θα περιοριστούν στην εξέταση της ψυχικής υγείας και της γενικότερης ευημερίας των παιδιών. Θα μελετήσουν επίσης τη σωματική δραστηριότητα, την ποιότητα του ύπνου, τις κοινωνικές τους σχέσεις, τη διαταρακτική συμπεριφορά στο σχολικό περιβάλλον, τις σχολικές επιδόσεις και τις απουσίες.
Για τη συλλογή των δεδομένων θα αξιοποιηθούν ερωτηματολόγια, εφαρμογές, συνεντεύξεις, ψηφιακά ημερολόγια, καθώς και ειδικές συσκευές καταγραφής της σωματικής δραστηριότητας.
«Θα εξετάσουμε κατά πόσο ο ύπνος, η σωματική δραστηριότητα, οι κοινωνικές σχέσεις και άλλοι εκπαιδευτικοί παράγοντες επηρεάζουν τα δεδομένα που αφορούν την ψυχική υγεία. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε γιατί παρατηρούνται αλλαγές ή γιατί δεν παρατηρούνται», εξήγησε η καθηγήτρια Γκούντιερ.
Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα θα διερευνήσει εάν, μετά την απαγόρευση, περιεχόμενο υψηλού κινδύνου, όπως αναρτήσεις που σχετίζονται με τον αυτοτραυματισμό, την αυτοκτονία και τις διατροφικές διαταραχές, μεταφέρεται από τη μία διαδικτυακή πλατφόρμα στην άλλη.
Πώς θα επηρεαστούν διαφορετικές κοινωνικές ομάδες και οικογένειες
Ένα ακόμη ερευνητικό πρόγραμμα, με επικεφαλής από κοινού τη δρα Τζέμα Νόουλς του King’s College London, θα εξετάσει εάν οι συνέπειες της απαγόρευσης διαφέρουν ανάλογα με το φύλο, την κοινωνική τάξη και τον σεξουαλικό προσανατολισμό των νέων.
Την ίδια στιγμή, ο δρ Άλεξ Κουόνγκ από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου θα συνεργαστεί με οικογένειες στην Αγγλία, την Ουαλία και τη Σκωτία, προκειμένου να καταγράψει πώς οι περιορισμοί επηρεάζουν όχι μόνο τα παιδιά, αλλά και το οικογενειακό περιβάλλον.
«Μας ενδιαφέρει να κατανοήσουμε πώς οι περιορισμοί στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν συνολικά τα παιδιά και τις οικογένειές τους. Θέλουμε να διαπιστώσουμε εάν μπορεί να οδηγήσουν σε συγκρούσεις και πώς οι οικογένειες διαχειρίζονται αυτές τις αντιπαραθέσεις», ανέφερε.
Επιπλέον, η ομάδα θα εξετάσει εάν οι ανήλικοι καταφέρνουν να παρακάμπτουν τους περιορισμούς και συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τα social media παρά την απαγόρευση.
«Εάν τα παιδιά και οι έφηβοι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά την απαγόρευση, τότε θα έχουμε την ευκαιρία να κατανοήσουμε τη διαφορά ανάμεσα στην πολιτική όπως σχεδιάζεται στα χαρτιά και στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται στην πράξη», σημείωσε ο δρ Κουόνγκ.
Πηγή: iEidiseis
* e-koufalia.gr * Ανεξάρτητη ενημέρωση για το Δήμο Χαλκηδόνος








