ΕΙΔΗΣΗ
Μετάβαση στο περιεχόμενο
Κυριακή 22 Νοεμβρίου
Ειδήσεις

Πόσο μας κοστίζει πραγματικά η εξάρτηση από τη Microsoft

Το λογότυπο της Microsoft στην πρόσοψη κτηρίου

Χορηγούμενο
Super Plast, Νάουσα: πλαστικές σακούλες, νάυλον και χαρτοπλάστ με αποστολή σε όλη την Ελλάδα. Δείτε τα προϊόντα →

Πόσο μας κοστίζει πραγματικά η εξάρτησή μας από τη Microsoft και τους υπόλοιπους τεχνολογικούς κολοσσούς; Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία με αφορμή την COP31, τη διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα στην Αττάλεια της Τουρκίας, καθώς η ψηφιακή οικονομία διεκδικεί ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας.

Αρκεί να φανταστούμε μια εργάσιμη ημέρα χωρίς πρόσβαση στο Outlook, όπως άλλωστε συνέβη πριν από λίγες ημέρες. Χωρίς ηλεκτρονική αλληλογραφία, ημερολόγιο και προσκλήσεις για συσκέψεις, ακόμη και οι πιο συνηθισμένες επαγγελματικές υποχρεώσεις μπορούν να εξελιχθούν σε πρόκληση.

Πότε, όμως, εξαρτηθήκαμε τόσο πολύ από μία εταιρεία, ώστε η απώλεια πρόσβασης σε μία εφαρμογή της να μπορεί να ανατρέψει ολόκληρη την εργασιακή μας καθημερινότητα;

Όταν μιλάμε για βιωσιμότητα, η συζήτηση περιστρέφεται συνήθως γύρω από τη μείωση της χρήσης πλαστικού, των εκπομπών άνθρακα και της κατανάλωσης ενέργειας. Σπανιότερα αναλογιζόμαστε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ψηφιακών συστημάτων που χρησιμοποιούμε καθημερινά.

Οι εκπομπές της Microsoft και τα data centers

Το υπολογιστικό νέφος (cloud) μπορεί να δίνει την εντύπωση μιας άυλης τεχνολογίας, όμως στηρίζεται σε πραγματικές εγκαταστάσεις με υπολογιστικό εξοπλισμό, συστήματα ψύξης και τεράστιες ανάγκες ηλεκτροδότησης.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), τα κέντρα δεδομένων κατανάλωσαν περίπου 415 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας το 2024, ποσότητα που αντιστοιχούσε στο 1,5% της παγκόσμιας ζήτησης.

Το 2025 η κατανάλωση έφτασε τις 485 τεραβατώρες, ενώ, σύμφωνα με τις επικαιροποιημένες προβλέψεις του Οργανισμού, αναμένεται να αγγίξει τις 950 τεραβατώρες έως το 2030, αντιστοιχώντας περίπου στο 3% της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Βασικός παράγοντας αυτής της αύξησης είναι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Ενδεικτική είναι η έκθεση περιβαλλοντικής βιωσιμότητας που δημοσίευσε η Microsoft το 2026. Οι συνολικές εκπομπές της εταιρείας αυξήθηκαν κατά 25% σε ετήσια βάση κατά το οικονομικό έτος 2025.

Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στην επέκταση των κέντρων δεδομένων και στην αναστολή της χρήσης ορισμένων πιστοποιητικών ανανεώσιμης ενέργειας, καθώς η εταιρεία δίνει πλέον προτεραιότητα σε επενδύσεις που προσθέτουν νέα παραγωγική δυναμικότητα στα ηλεκτρικά δίκτυα.

Η Microsoft επενδύει, επίσης, σε καθαρότερες πηγές ενέργειας και αποδοτικότερες υποδομές. Η τεχνολογική πρόοδος μπορεί, επομένως, να περιορίζει τις εκπομπές ανά υπολογιστική εργασία, χωρίς απαραίτητα να μειώνει το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όταν η ζήτηση αυξάνεται ταχύτατα.

Τι συζητείται στην COP31 για την AI

Τον Οκτώβριο του 2026, η τουρκική προεδρία της COP31 δημοσιοποίησε την Εθελοντική Δέσμευση της Αττάλειας για την Τεχνητή Νοημοσύνη (Antalya AI Pledge), η οποία παρουσιάστηκε επισήμως τη Δευτέρα (16/11) σε συνεργασία με τη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών (ITU).

Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ανάπτυξη της τεχνολογίας με μεγαλύτερη περιβαλλοντική υπευθυνότητα, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες ανάγκες της σε ενέργεια και νερό.

Το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Πόρων (WRI) χαιρέτισε την κατεύθυνση της πρωτοβουλίας, προειδοποιώντας, πάντως, ότι οι εθελοντικές δεσμεύσεις χρειάζονται ισχυρότερους μηχανισμούς λογοδοσίας.

Στο πρόγραμμα σχετικής εκδήλωσης της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών, επίσης τη Δευτέρα (16/11), περιλαμβάνονταν ζητήματα όπως η χρηματοδότηση καθαρότερων ψηφιακών υποδομών, η μέτρηση των εκπομπών και η προώθηση ηλεκτρονικών συσκευών που μπορούν να επισκευάζονται και να επαναχρησιμοποιούνται.

Η βιωσιμότητα, επομένως, δεν εξαρτάται μόνο από την προέλευση της ηλεκτρικής ενέργειας. Αφορά και τον εξοπλισμό που αγοράζουν οι επιχειρήσεις, το χρονικό διάστημα που τον χρησιμοποιούν και το ποιος επιβαρύνεται από τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του.

Τα Windows 10 και τα ηλεκτρονικά απόβλητα

Τι συμβαίνει όταν ένας υπολογιστής εξακολουθεί να λειτουργεί κανονικά, αλλά δεν πληροί τις προϋποθέσεις εγκατάστασης ενός νεότερου λειτουργικού συστήματος;

Η κανονική υποστήριξη των Windows 10 έληξε στις 14 Οκτωβρίου 2025, αν και η Microsoft προσφέρει εκτεταμένες ενημερώσεις ασφαλείας για επιλέξιμες συσκευές ιδιωτών έως τις 12 Οκτωβρίου 2027.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι παλαιότεροι υπολογιστές καθίστανται αυτομάτως άχρηστοι. Οι απαιτήσεις συμβατότητας και η διάρκεια υποστήριξης του λογισμικού μπορούν, όμως, να επηρεάσουν την απόφαση μιας επιχείρησης να αντικαταστήσει εξοπλισμό που παραμένει λειτουργικός.

Η κατασκευή ηλεκτρονικών συσκευών απαιτεί ενέργεια και πρώτες ύλες. Η απόσυρσή τους, από την άλλη πλευρά, αυξάνει τον όγκο των ηλεκτρονικών αποβλήτων.

Σύμφωνα με την έκθεση Global E-waste Monitor του ΟΗΕ, το 2022 παρήχθησαν παγκοσμίως 62 εκατομμύρια τόνοι ηλεκτρονικών αποβλήτων. Μόλις το 22,3% καταγράφηκε ότι συλλέχθηκε και ανακυκλώθηκε επισήμως.

Τα στοιχεία αφορούν το σύνολο των ηλεκτρονικών αποβλήτων και όχι εκείνα που αποδίδονται στη Microsoft. Καταδεικνύουν, ωστόσο, γιατί η παράταση της διάρκειας ζωής του ηλεκτρονικού εξοπλισμού πρέπει να αποτελεί μέρος της κλιματικής πολιτικής.

Το κόστος της απεξάρτησης από τη Microsoft

Η τιμή μιας συνδρομής λογισμικού είναι εύκολο να υπολογιστεί. Πολύ δυσκολότερο είναι να εκτιμηθεί πόσο θα κοστίσει η μελλοντική μετάβαση σε διαφορετικό προμηθευτή.

Μια επιχείρηση ενδέχεται να χρειαστεί να εκπαιδεύσει εκ νέου τους εργαζομένους της, να μεταφέρει αρχεία και να αντικαταστήσει εξοπλισμό. Ενδέχεται, επίσης, να πρέπει να συντηρεί παράλληλα δύο διαφορετικά συστήματα για κάποιο χρονικό διάστημα.

Οι οικονομολόγοι χαρακτηρίζουν αυτές τις επιβαρύνσεις ως κόστος αλλαγής προμηθευτή. Μπορούν να εγκλωβίσουν επιχειρήσεις σε υφιστάμενες συνεργασίες, ακόμη και όταν εμφανίζονται συμφερότερες επιλογές.

Στις 31 Μαρτίου 2026, η βρετανική Αρχή Ανταγωνισμού και Αγορών (CMA) ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να διερευνήσει το οικοσύστημα επαγγελματικού λογισμικού της Microsoft.

Η έρευνα άρχισε τον Μάιο και, στις 16 Οκτωβρίου 2026, η Αρχή πρότεινε επισήμως την υπαγωγή της εταιρείας σε ειδικό καθεστώς εποπτείας λόγω της στρατηγικής θέσης της στην αγορά.

Σύμφωνα με την CMA, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο επιχειρήσεις και οργανισμοί του δημόσιου τομέα στο Ηνωμένο Βασίλειο χρησιμοποιούν το επαγγελματικό λογισμικό της Microsoft, με περίπου 20 εκατομμύρια μηνιαίους χρήστες.

Η Αρχή εντόπισε εμπόδια στην αλλαγή προμηθευτή, τα οποία περιορίζουν τις επιλογές των πελατών και αποδυναμώνουν τον ανταγωνισμό.

Οι Microsoft και Amazon Web Services έχουν ήδη προχωρήσει, μεταξύ άλλων, στην κατάργηση των χρεώσεων μεταφοράς δεδομένων για πελάτες που αλλάζουν πάροχο cloud και στη μείωση των αντίστοιχων χρεώσεων για όσους χρησιμοποιούν περισσότερους από έναν παρόχους.

Ο περιορισμός των διαθέσιμων επιλογών μπορεί να έχει και περιβαλλοντικές συνέπειες. Μια επιχείρηση που δυσκολεύεται να αλλάξει προμηθευτή ενδέχεται να μην μπορεί να επιλέξει εύκολα υπολογιστικές υπηρεσίες με χαμηλότερες εκπομπές.

Αυτό αποτελεί πιθανή συνέπεια της τεχνολογικής εξάρτησης και όχι απόδειξη ότι οι πελάτες της Microsoft ευθύνονται για υψηλότερες εκπομπές άνθρακα.

Ο λογαριασμός των 78 δισ. δολαρίων

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ, τα ηλεκτρονικά απόβλητα συνδέθηκαν το 2022 με εξωτερικό κόστος περίπου 78 δισ. δολαρίων παγκοσμίως, λόγω επιπτώσεων όπως η ρύπανση και η επιδείνωση της κλιματικής αλλαγής.

Πρόκειται για επιβαρύνσεις που επωμίζονται σε μεγάλο βαθμό η κοινωνία και το περιβάλλον, χωρίς να αποτυπώνονται στην τιμή μιας άδειας χρήσης λογισμικού.

Κατά την επιλογή ψηφιακών υπηρεσιών, λοιπόν, οι επιχειρήσεις θα ήταν σκόπιμο να συνυπολογίζουν το συνολικό οικονομικό κόστος σε βάθος χρόνου, τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού τους και αξιόπιστα στοιχεία για τις εκπομπές, αντί να εξετάζουν μόνο το ύψος της επόμενης ετήσιας συνδρομής τους.

Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις στη Microsoft;

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι επιχειρήσεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν εναλλακτικές εφαρμογές, όπως το Thunderbird και το LibreOffice, ή υπηρεσίες cloud που συνεργάζονται με συστήματα διαφορετικών παρόχων.

Η μετάβαση, ωστόσο, συνεπάγεται κόστος, ενώ ένας ανταγωνιστικός πάροχος δεν είναι κατ’ ανάγκη και πιο φιλικός προς το περιβάλλον.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η ελευθερία επιλογής. Αυτή προϋποθέτει τη δυνατότητα μεταφοράς δεδομένων, ανοικτούς μορφότυπους εγγράφων, επισκευάσιμες συσκευές, διαφάνεια ως προς το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και συμβάσεις λογισμικού που δεν τιμωρούν οικονομικά την αλλαγή προμηθευτή.

Τα ανθεκτικότερα ψηφιακά συστήματα θα είναι εκείνα που παραμένουν οικονομικά προσιτά, ανταγωνιστικά και περιβαλλοντικά υπεύθυνα ακόμη και όταν αλλάζει η τεχνολογία στην οποία στηρίζονται.

Πηγή: iEidiseis

Super Plast - Πλαστικές σακούλες, Νάυλον, Χαρτοπλάστ
Χορηγοί
Δικηγορικό Γραφείο Κετίκογλου Ι. Ευμορφία
Χορηγός