Το Μαυροβούνιο ένα βήμα πριν από την Ε.Ε. – Ο φόβος για έναν νέο Όρμπαν

Ένα ακόμη βήμα προς την ένταξή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε το Μαυροβούνιο την Πέμπτη (19/11), καθώς ολοκληρώθηκαν προσωρινά οι διαπραγματεύσεις για δύο επιπλέον κεφάλαια. Την ίδια ώρα, όμως, οι Βρυξέλλες εξετάζουν την επιβολή δεκαετούς «δοκιμαστικής περιόδου» στα νέα κράτη-μέλη, με δυνατότητα αναστολής ακόμη και των δικαιωμάτων ψήφου τους.
Κατά την 31η διάσκεψη προσχώρησης στις Βρυξέλλες, έκλεισαν προσωρινά τα κεφάλαια που αφορούν στη φορολογία και στην περιφερειακή πολιτική. Έτσι, απομένουν μόλις οκτώ από τα 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια.
Σύμφωνα με την ευρωπαία επίτροπο Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, μόνο μέσα στο 2026 το Μαυροβούνιο έχει κλείσει 13 κεφάλαια. Η κυβέρνηση της χώρας επιδιώκει την ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων έως το τέλος του έτους και την υπογραφή της συνθήκης προσχώρησης το 2027, με στόχο την ένταξη το 2028.
Το Μαυροβούνιο και η ιδιαιτερότητα του ευρώ
Σε αντίθεση με άλλες υποψήφιες προς ένταξη χώρες, το Μαυροβούνιο χρησιμοποιεί ήδη το ευρώ ως επίσημο νόμισμα, χωρίς να αποτελεί μέλος της Ευρωζώνης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επεξεργαστεί ειδική ρύθμιση που θα επιτρέψει στη βαλκανική χώρα να διατηρήσει το ενιαίο νόμισμα και μετά την προσχώρησή της, χωρίς να αποκτήσει αυτομάτως τα δικαιώματα ενός πλήρους μέλους της Ευρωζώνης.
Το προηγούμενο του Βίκτορ Όρμπαν
Η ενταξιακή πορεία του Μαυροβουνίου συμπίπτει με τις διαβουλεύσεις για την αναθεώρηση των όρων διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τον Οκτώβριο, η Κομισιόν πρότεινε την καθιέρωση 15ετούς περιόδου επιτήρησης για τα νέα μέλη, προκειμένου να αποφευχθούν φαινόμενα ανάλογα με εκείνα της Ουγγαρίας. Η κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει το δικαίωμα βέτο για να εμποδίσει ευρωπαϊκές αποφάσεις που απαιτούν ομοφωνία.
Η αρχική πρόταση προκάλεσε αντιδράσεις από την Ιταλία και άλλες χώρες που τάσσονται υπέρ της διεύρυνσης της Ε.Ε. στα Δυτικά Βαλκάνια.
Ως συμβιβαστική λύση, η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της Ε.Ε. εισηγήθηκε τη μείωση της περιόδου επιτήρησης στα δέκα χρόνια, με δυνατότητα πενταετούς παράτασης. Σύμφωνα με το Euronews, η πρόταση έλαβε ευρεία υποστήριξη από τους πρεσβευτές των κρατών-μελών στη συνεδρίαση της 18ης Νοεμβρίου.
Οι φόβοι για κράτη-μέλη «δύο ταχυτήτων»
Το δυσκολότερο σημείο των διαπραγματεύσεων αφορά στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες θα μπορούσαν να ανασταλούν τα δικαιώματα ψήφου ενός νέου κράτους-μέλους.
Ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φοβούνται ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση θα οδηγήσει στη δημιουργία κρατών-μελών «δύο ταχυτήτων». Από την πλευρά του, το Μαυροβούνιο ζητά αντικειμενικά κριτήρια και επιβολή κυρώσεων για συστηματικές παραβιάσεις των ευρωπαϊκών αξιών και κανόνων.
Οι τεχνικές διαπραγματεύσεις για τις σχετικές διατάξεις της συνθήκης προσχώρησης αναμένεται να συνεχιστούν την επόμενη εβδομάδα. Παραμένει, πάντως, ανοιχτό εάν οι νέες δικλείδες ασφαλείας θα αφορούν αποκλειστικά στο Μαυροβούνιο ή θα εφαρμοστούν σε όλες τις μελλοντικές διευρύνσεις της Ε.Ε..
Πηγή: iEidiseis











