Βαφειάδης

Χτύπησε η «Παρασκευή και 13»: Μπλακ άουτ στα αεροδρόμια των ΗΠΑ, κατάρρευση της Microsoft

Η «Παρασκευή και 13» επιβεβαίωσε τη φήμη της ως γρουσούζικης ημέρας, καθώς δύο μεγάλα τεχνικά μπλακάουτ προκάλεσαν παγκόσμια αναστάτωση.

Χορηγούμενο
Super Plast, Νάουσα: πλαστικές σακούλες, νάυλον και χαρτοπλάστ με αποστολή σε όλη την Ελλάδα. Δείτε τα προϊόντα →

Από τη μία, η Microsoft βρέθηκε αντιμέτωπη με μια εκτεταμένη κατάρρευση των υπηρεσιών της, αφήνοντας εκατομμύρια χρήστες χωρίς πρόσβαση σε email και βασικές εφαρμογές.

Από την άλλη, στις ΗΠΑ, χιλιάδες αεροπλάνα καθηλώθηκαν στο έδαφος, αεροδρόμια παρέλυσαν και χιλιάδες επιβάτες δεν έφτασαν στον προορισμό τους, εξαιτίας σοβαρής βλάβης στα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Και όλα αυτά σε μια εβδομάδα που είχε ήδη προκαλέσει αναταράξεις στον κόσμο της τεχνολογίας, με την αιφνιδιαστική παραίτηση του Τζένσεν Χουάνγκ από την ηγεσία της Nvidia, ενός από τους ισχυρότερους τεχνολογικούς κολοσσούς παγκοσμίως.

Η σύμπτωση των περιστατικών έδωσε στην Παρασκευή και 13 μια σχεδόν κινηματογραφική διάσταση.

Από τα γραφεία μεγάλων επιχειρήσεων και τις κυβερνητικές υπηρεσίες μέχρι τους διαδρόμους απογείωσης των αμερικανικών αεροδρομίων, η κανονικότητα ανατράπηκε μέσα σε λίγες ώρες, αναδεικνύοντας πόσο ευάλωτες μπορούν να αποδειχθούν ακόμη και οι πιο κρίσιμες υποδομές.

Και μπορεί οι υπηρεσίες της Microsoft να έχουν πλέον επανέλθει σε λειτουργία και ο αμερικανικός εναέριος χώρος να έχει ανοίξει ξανά, ωστόσο για τις αερομεταφορές η ταλαιπωρία δεν τελείωσε.

Οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν ότι οι ακυρώσεις και οι καθυστερήσεις θα συνεχιστούν και μέσα στο Σαββατοκύριακο.

Αεροπορικό χάος στις ΗΠΑ

Το απόγευμα της Παρασκευής, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) έδωσε εντολή για γενικευμένη καθήλωση των πτήσεων σε ολόκληρη τη χώρα, έπειτα από σοβαρό πρόβλημα στα συστήματα επικοινωνίας και ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας.

Για περίπου τέσσερις ώρες, οι απογειώσεις σταμάτησαν, προκαλώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις σε χιλιάδες δρομολόγια.

Τα αμερικανικά αεροδρόμια γέμισαν με επιβάτες που περίμεναν ενημέρωση για τις πτήσεις τους, ενώ άλλοι βρέθηκαν καθηλωμένοι μέσα σε αεροσκάφη ή αναγκάστηκαν να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους μετακίνησης.

Το μέγεθος της παράλυσης αποτυπώθηκε και στα στοιχεία του Flightradar24.

Στο αποκορύφωμα της κρίσης, μόλις 336 αεροσκάφη παγκοσμίως βρίσκονταν στον αέρα με προορισμό αεροδρόμια των ΗΠΑ, όταν υπό κανονικές συνθήκες την ίδια ώρα ο αριθμός τους ξεπερνά τις 3.600.

Η εντολή καθήλωσης ήρθη το βράδυ της Παρασκευής, ωστόσο η επιστροφή στην κανονικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο περίπλοκη.

Σύμφωνα με τις τελευταίες καταγραφές, οι ακυρώσεις πτήσεων από και προς τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των δρομολογίων του Σαββάτου, πλησίασαν τις 10.000.

Οι Delta και United άρχισαν σταδιακά να επαναφέρουν τα δρομολόγιά τους, ενώ η Southwest προχώρησε σε περιορισμένη επανέναρξη πτήσεων. Η JetBlue ακύρωσε τις περισσότερες από τις υπόλοιπες αναχωρήσεις της Παρασκευής, προειδοποιώντας για νέα προβλήματα και το Σάββατο.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο πλέον είναι ότι αεροσκάφη και πληρώματα βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία από εκείνα που προέβλεπε ο αρχικός προγραμματισμός, με αποτέλεσμα οι καθυστερήσεις να προκαλούν νέες ακυρώσεις.

Για τα αίτια του μπλακάουτ, η αμερικανική κυβέρνηση έστρεψε την προσοχή στα πεπαλαιωμένα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και στις δυσλειτουργίες που φαίνεται ότι προκλήθηκαν κατά την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών.

Οι αρχές απέκλεισαν, με βάση τα μέχρι στιγμής στοιχεία, το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης, ενώ η Microsoft ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις σύνδεσης του αεροπορικού μπλακάουτ με τη δική της διακοπή λειτουργίας.

Τι συνέβη με τη Microsoft;

Εκατομμύρια άνθρωποι δεν μπορούσαν να έχουν πρόσβαση στα email τους, στις συνομιλίες τους και στις τηλεδιασκέψεις τους μέσω του Teams το βράδυ της Πέμπτης και την Παρασκευή, μετά από μια διακοπή λειτουργίας του Microsoft 365, η οποία έθεσε εκτός λειτουργίας υπηρεσίες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η διακοπή λειτουργίας διήρκεσε περισσότερες από 21 ώρες, ενώ ουσιαστικές ενδείξεις αποκατάστασης άρχισαν να εμφανίζονται λίγο πριν από το μεσημέρι της Παρασκευής, ώρα Γκρίνουιτς.

Επηρέασε επιχειρήσεις, κυβερνητικές υπηρεσίες, ακόμη και εργαζομένους της Microsoft σε ολόκληρο τον κόσμο. Μεταξύ των οργανισμών που επηρεάστηκαν ήταν η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, μια αυστραλιανή υπηρεσία πληροφοριών, αεροπορικές εταιρείες στην Ινδία, κυβερνητικές υπηρεσίες στην Ευρώπη, καθώς και αστυνομικές υπηρεσίες, ασθενοφόρα και νοσοκομεία στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η Microsoft εξακολουθεί να διερευνά την αιτία της διακοπής λειτουργίας, για την οποία έχει δηλώσει ότι δεν οφείλεται σε κυβερνοεπίθεση, αλλά σε σφάλμα ρύθμισης παραμέτρων. Παρότι οι επιπτώσεις του περιστατικού είναι παγκόσμιες, δεν είναι ομοιόμορφες: ορισμένοι χρήστες εξακολουθούν να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε ορισμένες λειτουργίες των υπηρεσιών της Microsoft, ενώ η αποκατάσταση των υπηρεσιών προχωρά ταχύτερα σε ορισμένες περιοχές του κόσμου σε σχέση με άλλες. Η Microsoft δήλωσε ότι συνεχίζει να παρατηρεί βελτιώσεις, με τις «ουρές των email να έχουν μειωθεί σημαντικά και να πλησιάζουν τα φυσιολογικά επίπεδα», ωστόσο ορισμένοι χρήστες ενδέχεται να εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η διακοπή λειτουργίας αποκάλυψε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την επικίνδυνη εξάρτηση χωρών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο από έναν μικρό αριθμό αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών.

Τι συνέβη και γιατί; Και τι αποκαλύπτει αυτό για τις διαδικτυακές υπηρεσίες το 2026; O Guardian επιχειρεί να απαντήσει σε όλα.

Την Πέμπτη ο ιστότοπος παρακολούθησης διακοπών λειτουργίας Down Detector κατέγραψε αύξηση στον αριθμό των χρηστών που ανέφεραν προβλήματα με το Microsoft 365, τη σουίτα λογισμικού cloud που περιλαμβάνει τα Teams, Word, Excel, PowerPoint και Outlook.

Κατά τον χρόνο δημοσίευσης της είδησης, η διακοπή λειτουργίας είχε διαρκέσει περισσότερες από 21 ώρες, με τη σημαντική αποκατάσταση να ξεκινά στις 11:20 GMT της Παρασκευής, σύμφωνα με στοιχεία που κοινοποίησε η εταιρεία ερευνών Infoblox.

Μέχρι το πρωί της Παρασκευής, η Microsoft είχε εντοπίσει ότι τα περισσότερα προβλήματα σχετίζονταν με το Microsoft Exchange, την υπηρεσία ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που βρίσκεται πίσω από το Outlook. Οι συσκέψεις και οι συνομιλίες στο Teams είχαν ήδη επανέλθει σε λειτουργία.

Μέχρι το μεσημέρι, ώρα Ηνωμένου Βασιλείου, η Microsoft ανακοίνωσε ότι υπήρχε «ενθαρρυντική πρόοδος στην αποκατάσταση στην Ευρώπη», βελτιώσεις στη Βόρεια Αμερική και την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, ενώ η κατάσταση στην Ιαπωνία ήταν «σταθερή».

►Επιστροφή στη δεκαετία του ’80 μετά το μπλακ άουτ στη Microsoft: Έπιασαν δουλειά ξανά σταθερά τηλέφωνα και φαξ

Τι προκάλεσε τη διακοπή λειτουργίας της Microsoft;

Η Microsoft έχει δηλώσει ότι το περιστατικό δεν ήταν αποτέλεσμα κυβερνοεπίθεσης, παρότι οι υποψίες ήταν έντονες εξαιτίας των πολλών κυβερνοεπιθέσεων που έχουν πλήξει οργανισμούς στην Ευρώπη τις τελευταίες εβδομάδες.

Μέχρι στιγμής, το πρόβλημα φαίνεται να οφείλεται σε μια ενημέρωση των ρυθμίσεων παραμέτρων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα ορισμένοι διακομιστές (servers) να υπερφορτωθούν και να τεθούν εκτός λειτουργίας, σύμφωνα με όσα ανέφερε η Microsoft.

Όταν η εταιρεία επιχείρησε να εφαρμόσει μια διορθωτική λύση, οι διακομιστές που είχαν επανέλθει σε λειτουργία σταμάτησαν και πάλι να ανταποκρίνονται, όταν άρχισε να επιστρέφει σε αυτούς η διαδικτυακή κίνηση.

Καθώς ορισμένοι διακομιστές τέθηκαν εκτός λειτουργίας, η κίνηση ανακατευθύνθηκε στους διακομιστές που εξακολουθούσαν να λειτουργούν, προκαλώντας προβλήματα και υπερφόρτωση σε αυτούς.

Προκειμένου να κατανοήσει τι προκαλούσε την κατάρρευση των διακομιστών, η εταιρεία άρχισε να περιορίζει την κίνηση που μπορούσε να φτάσει στους επηρεαζόμενους διακομιστές σε συγκεκριμένες τοποθεσίες. Παράλληλα, σε ορισμένους διακομιστές επανέφερε μια προηγούμενη διαμόρφωση λογισμικού, προκειμένου να διαπιστώσει εάν αυτό θα έλυνε το πρόβλημα.

Περισσότερες λεπτομέρειες αναμένεται να αποκαλυφθούν τις επόμενες εβδομάδες.

«Δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς πήγε στραβά και θα χρειαστούν εβδομάδες για να το ανακαλύψουμε», δήλωσε ο Steven Murdoch, καθηγητής Μηχανικής Ασφάλειας στο University College London.

«Οι άνθρωποι που εργάζονται πάνω στο πρόβλημα είναι υπερβολικά απασχολημένοι με την αποκατάστασή του για να μπορέσουν να κατανοήσουν ή να αναφέρουν την αιτία».

Ο Murdoch δήλωσε ότι είναι πιθανό να πραγματοποιηθεί μια ολοκληρωμένη εκ των υστέρων διερεύνηση του περιστατικού, λόγω της μεγάλης έκτασης της διακοπής λειτουργίας, αλλά αυτό δεν αναμένεται να συμβεί πριν περάσουν μερικές εβδομάδες.

Γιατί το Microsoft 365 παρέμεινε εκτός λειτουργίας για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα;

Μια διακοπή λειτουργίας τόσο μεγάλης διάρκειας σε μια υπηρεσία τόσο κρίσιμη όσο το Microsoft 365 είναι ασυνήθιστη.

Η εταιρεία δεν έχει εξηγήσει γιατί η αποκατάσταση διήρκεσε τόσο πολύ, ωστόσο μια ένδειξη ενδέχεται να βρίσκεται στις ενημερώσεις που δημοσίευσε: καθώς ορισμένοι διακομιστές σταματούσαν και πάλι να ανταποκρίνονται μετά την επιδιόρθωσή τους, οι μηχανικοί αναγκάστηκαν να εξετάσουν εναλλακτικές λύσεις, με αποτέλεσμα να χρειαστεί περισσότερος χρόνος από τον αναμενόμενο για την επαναφορά των διακομιστών σε πλήρη λειτουργία.

Ο Murdoch δήλωσε ότι μια διακοπή λειτουργίας τέτοιου μεγέθους είναι συνήθως «αποτέλεσμα κάποιας απρόσμενης αλληλεπίδρασης μεταξύ συστημάτων. Καθένα από αυτά τα συστήματα είναι συνήθως αρκετά καλά κατανοητό, αλλά οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους είναι περίπλοκες και συχνά αποτελούν την αιτία μεγάλων διακοπών λειτουργίας, όπως αυτή».

«Είναι εξαιρετικά δύσκολο να κατασκευάσει κανείς ένα σύνθετο σύστημα χωρίς να υπάρχει κάποιος κίνδυνος αστοχίας».

Ποιοι επηρεάστηκαν από τη διακοπή λειτουργίας της Microsoft;

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, επηρεάστηκαν αστυνομικές υπηρεσίες, η Τράπεζα της Αγγλίας, κρίσιμες υπηρεσίες υγείας —όπως τα ασθενοφόρα και το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS)— καθώς και σχολεία.

Στην Αυστραλία, πολλοί άνθρωποι που βασίζονται στο Microsoft 365 ανέφεραν ότι δεν μπορούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση στα εισερχόμενα μηνύματά τους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν εργαζόμενοι σε δημοτικά συμβούλια, κρατικές και ομοσπονδιακές κυβερνητικές υπηρεσίες, δικαστήρια και σχολεία.

Σε ολόκληρη την Ευρώπη, κυβερνητικές υπηρεσίες στην Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Γερμανία και τη Γαλλία ανέφεραν προβλήματα. Μάλιστα, ένας γαλλικός δήμος κάλεσε τους κατοίκους να επικοινωνούν τηλεφωνικά σε περίπτωση ανάγκης.

Στην Ιαπωνία, οι κυβερνητικές υπηρεσίες και οι ιδιωτικές εταιρείες επηρεάστηκαν σε μεγάλη έκταση, με ορισμένους εργαζομένους να δηλώνουν ότι επέστρεφαν στην αποστολή φαξ.

Η εταιρεία μεταφορών Sagawa Express ανακοίνωσε ότι δεν μπορούσε να δέχεται ηλεκτρονικές κρατήσεις για ορισμένες υπηρεσίες της σε αεροδρόμια και σιδηροδρομικούς σταθμούς, ενώ η Taisho, μια μεγάλη φαρμακευτική εταιρεία, δήλωσε ότι αναγκάστηκε να διαχειρίζεται τις παραγγελίες μέσω τηλεφώνου.

Στις ΗΠΑ, μεταξύ όσων ανέφεραν προβλήματα ήταν ένα δικαστήριο στην πολιτεία Μέιν, η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, καθώς και πόλεις στις πολιτείες του Κολοράντο και της Φλόριντα.

Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου δήλωσε ότι «συνεργάζεται στενά» με τη Microsoft για να αξιολογήσει οποιαδήποτε επίπτωση στις κυβερνητικές υπηρεσίες, προσθέτοντας ότι υπάρχουν «ισχυρά σχέδια έκτακτης ανάγκης σε εφαρμογή, προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η αναστάτωση».

Το NHS, το οποίο στην Αγγλία έχει συνάψει πενταετή συμφωνία για τη χρήση του Microsoft 365, ανακοίνωσε ότι ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών του είχε διαταραχθεί.

Οι ινδικές αεροπορικές εταιρείες IndiGo και Akasa Air δήλωσαν ότι επηρεάστηκαν οι υπηρεσίες υποστήριξης μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Παράλληλα, εταιρείες κυβερνοασφάλειας, ασφαλιστικές εταιρείες ζωής και εταιρείες επενδυτικών καταπιστευμάτων στην Ταϊβάν ανέφεραν ότι διαταράχθηκαν οι υπηρεσίες διαχείρισης κεφαλαίων.

Τι αποκαλύπτει το περιστατικό για την εξάρτησή μας από τις διαδικτυακές υπηρεσίες;

Βρετανοί πολιτικοί και ειδικοί έχουν δηλώσει ότι διακοπές λειτουργίας όπως αυτή αναδεικνύουν την εξάρτηση ολόκληρου του κόσμου από τις υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud), τις οποίες παρέχει ένας μικρός αριθμός τεράστιων αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών: η Amazon, η Google και η Microsoft.

Αυτή η εξάρτηση αποτελεί ολοένα και μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας κάθε φορά που σημειώνεται μια μεγάλη διακοπή λειτουργίας. Το ζήτημα έχει γίνει ακόμη πιο έντονο εξαιτίας της εχθρικής στάσης της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στην Ευρώπη, γεγονός που έχει οδηγήσει ορισμένες κυβερνήσεις να εξετάζουν εναλλακτικές λύσεις αντί του αμερικανικού λογισμικού.

Όπως υποδηλώνει και η ονομασία Microsoft 365, ο κόσμος έχει συνηθίσει πολύ γρήγορα στην ιδέα ότι οι διαδικτυακές υπηρεσίες είναι διαθέσιμες όλο το εικοσιτετράωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα.

Καθώς το λογισμικό δεν μεταφορτώνεται πλέον αποκλειστικά στους προσωπικούς υπολογιστές των χρηστών, αλλά αποθηκεύεται και σε διακομιστές που ανήκουν σε εταιρείες, διακοπές λειτουργίας όπως αυτή είναι αναπόφευκτο να συμβαίνουν.

Τις περισσότερες φορές είναι σύντομες, αλλά ορισμένες φορές δεν είναι.

Οι διακοπές λειτουργίας που έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια σε παρόχους τηλεπικοινωνιών, από το περιστατικό με την PHP έως το περιστατικό της CrowdStrike, καταδεικνύουν πόσο διαφορετικές μπορεί να είναι οι πηγές και οι αιτίες μιας εκτεταμένης διακοπής λειτουργίας.

Υπάρχουν πολλά διαφορετικά κομμάτια που πρέπει να λειτουργούν συντονισμένα, ώστε οι υπηρεσίες να παραμένουν διαθέσιμες στο διαδίκτυο. Ωστόσο, οι επιπτώσεις από τη διακοπή λειτουργίας έστω και μίας από αυτές τις υπηρεσίες είναι σήμερα πολύ μεγαλύτερες από ποτέ.

Ο Mark Gregory, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο RMIT της Αυστραλίας, δήλωσε ότι είναι σημαντικό οι οργανισμοί να δοκιμάζουν διεξοδικά τις ενημερώσεις πριν τις εφαρμόσουν στο ενεργό δίκτυό τους.

Αυτό έρχεται να προστεθεί στους πρόσθετους ελέγχους ασφαλείας που πρέπει να πραγματοποιούν οι εταιρείες, προκειμένου να διασφαλίζουν ότι οι υπηρεσίες τους προστατεύονται από κακόβουλους παράγοντες (threat actors), οι οποίοι διαθέτουν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (AI) που μπορούν να εντοπίζουν ευπάθειες πιο γρήγορα από ποτέ.

Θα έπρεπε να έχουμε εναλλακτικές λύσεις όταν οι υπηρεσίες τίθενται εκτός λειτουργίας;
Ο Gregory δήλωσε ότι οι εταιρείες που βασίζονται σε υπηρεσίες όπως το Microsoft 365 θα πρέπει να διαθέτουν εναλλακτικές λύσεις, όπως το Gmail της Google, σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας.

Άλλοι έχουν προτείνει το LibreOffice, μια δωρεάν και ανοικτού κώδικα εναλλακτική λύση του Microsoft Office.

Σε ολόκληρο τον κόσμο, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι πολλές εταιρείες —αλλά και κυβερνητικές υπηρεσίες— δεν διαθέτουν αξιόπιστα εφεδρικά συστήματα, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να αναγκάζονται να επιστρέφουν στη χρήση φαξ και τηλεφώνων.

Ο Dario Maisto, αναλυτής της εταιρείας ερευνών Forrester, δήλωσε ότι η διακοπή λειτουργίας «αποτελεί το ιδανικό σχεδόν φυσικό πείραμα για τη δοκιμή αντοχής της ψηφιακής κυριαρχίας ενός οργανισμού —ακόμη και μιας ολόκληρης ηπείρου».

Όπως εξήγησε, το περιστατικό αναγκάζει τις κυβερνήσεις να εξετάσουν τι θα μπορούσε να συμβεί εάν διακόπτονταν οι υπηρεσίες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και βασικά εργαλεία, όπως το Copilot.

Πηγή: iEidiseis

Super Plast - Πλαστικές σακούλες, Νάυλον, Χαρτοπλάστ
Χορηγοί
Δικηγορικό Γραφείο Κετίκογλου Ι. Ευμορφία
Χορηγός