Παιχνίδια εξουσίας στο Ισραήλ: Πώς ο Νετανιάχου μπορεί να παραμείνει στην εξουσία, ενώ ο Άιζενκοτ έχει την πλειοψηφία

Ο Γκάντι Άιζενκοτ, ο επικεφαλής του δεύτερου μεγαλύτερου πολιτικού συνασπισμού στο Ισραήλ, έλαβε την υποστήριξη των αραβικών κομμάτων, συμπληρώνοντας θεωρητικά τις απαραίτητες έδρες για τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης πλειοψηφίας (67 με όριο της 61).

Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει πως τελικά θα καταφέρει και να σχηματίσει και κυβέρνηση. Η κατάσταση είναι περισσότερο πολύπλοκη. Οι πολιτικές ισορροπίες είναι λεπτές και θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην εντελώς αντίθετη κατεύθυνση, δηλαδή σε μια κυβέρνηση με επικεφαλής τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Ποια είναι τα πολιτικά δεδομένα

Την Κυριακή (8 Νοεμβρίου), ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, αναμένεται να δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. «Τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων φαίνονται ξεκάθαρα, ωστόσο η αρμοδιότητα που μου παρέχει ο νόμος είναι να αποφασίσω ποιος έχει τη δυνατότητα να σχηματίσει κυβέρνηση, και αυτό δεν είναι απολύτως σαφές, υπό το φως των αμοιβαίων βέτο μεταξύ των πολιτικών μπλοκ, αλλά και στο εσωτερικό των ίδιων των μπλοκ», σημείωσε ο Πρόεδρος του Ισραήλ.

Ποια είναι τα δεδομένα; Για την πλειοψηφία στην Κνέσετ απαιτούνται 61 από τις συνολικά 120 έδρες. Το μπλοκ του Νετανιάχου στις τελευταίες εκλογές κέρδισε 53 έδρες. Ο συνασπισμός αποτελείται από τα εξής κόμματα: Λικούντ (26 έδρες), Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά (7 έδρες), Εβραϊκή Ισχύς (7 έδρες), Σας (7 έδρες), Θρησκευτικός Σιωνισμός (6 έδρες).  Δεύτερη δύναμη αναδείχθηκε το μπλοκ του Άϊζενκοτ (48 έδρες), στο οποίο συμμετέχουν το Γιασάρ (21 έδρες), Μαζί (12 έδρες), Δημοκράτες (8 έδρες), Ισραήλ το Σπίτι μας (7 έδρες). Τα αραβικά κόμματα συγκέντρωσαν 19 έδρες. Συγκεκριμένα 12 η Κοινή Λίστα και 7 το Ράαμ.

Τον Νετανιάχου στήριξαν μόλις 46 βουλευτές ως υποψήφιο για την πρωθυπουργία, δηλαδή λιγότεροι από αυτούς που ανήκουν στο μπλοκ του. Ο λόγος είναι πως το κόμμα των υπερορθόδοξων Εβραίων (7 βουλευτές) απείχε από τη διαδικασία, κατηγορώντας τον Νετανιάχου πως δεν εκπλήρωσε την υπόσχεσή του να προωθήσει νομοθεσία που θα εξασφάλιζε την εξαίρεση της υποχρεωτικής στράτευσης για τους σπουδαστές των θρησκευτικών σχολών (yeshiva). Μάλιστα το κόμμα δεν απέκλεισε να υποστηρίξει ακόμη και τον Άιζενκοτ εάν επιτευχθεί συμφωνία για το συγκεκριμένο ζήτημα.

Στο αντίποδα, η υποστήριξη από την Κοινή Λίστα και το Ράαμ έδωσε στον Γκάντι Άιζενκοτ τους βουλευτές που χρειαζόταν για να σχηματίσει κυβερνητική πλειοψηφία με 67 βουλευτές. Οπότε – δικαιωματικά –ο Άιζενκοτ θα λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Όμως όπως σημείωσε ο πρόεδρος του Ισραήλ δεν είναι ξεκάθαρο ότι αυτός θα τα καταφέρει.

Γιατί η κυβέρνηση Άιζενκοτ δεν είναι μια απλή υπόθεση

Το βασικό πρόβλημα είναι πως δύο από τα κόμματα του συνασπισμού του – «Ισραήλ το Σπίτι μας» (7 έδρες) και «Μαζί» (12 έδρες) – έχουν απορρίψει την κυβερνητική συνεργασία με Άραβες. Μάλιστα ο Άβιγκντορ Λίμπερμαν, επικεφαλής του κόμματος «Ισραήλ το Σπίτι μας», έχει απορρίψει ακόμη και το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης μειοψηφίας με την υποστήριξη αραβικών κομμάτων. Άρα παρότι ο Άιζενκοτ έχει τη σύσταση 67 βουλευτών για σχηματισμό κυβέρνησης, δεν σημαίνει ότι διαθέτει και 67 πρόθυμους βουλευτές για να συμμετάσχουν σε μια κυβερνητική πλειοψηφία. Ουσιαστικά, το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος έχει τις περισσότερες συστάσεις, αλλά ποιος μπορεί να εξασφαλίσει μια λειτουργική κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Τα τέσσερα βασικά σενάρια για τη νέα κυβέρνηση

Κυβέρνηση Άιζενκοτ 67 εδρών με συμμετοχή αραβικών κομμάτων: Ο Άιζενκοτ από τη στιγμή που θα λάβει σχηματισμό εντολής κυβέρνησης θα έχει 28 ημέρες για διαπραγματεύσεις με τους εταίρους του. Εάν ξεπεράσει τον επικοινωνιακό πόλεμο που θα δεχτεί από το στρατόπεδο του Νετανιάχου και εάν καταφέρει να κάμψει τις αντιδράσεις όλων των πλευρών και να τις πείσει να συνεργαστούν τότε θα μπορούσε να σχηματίσει μια κυβέρνηση με τη συμμετοχή των Αραβικών κομμάτων και θα γίνει ο νέος πρωθυπουργός του Ισραήλ, βάζοντας τέλος στην εποχή του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Κυβέρνηση μειοψηφίας με εξωτερική στήριξη ή αποχή αραβικών κομμάτων: Σε αυτό το σενάριο, τα αραβικά κόμματα δεν θα συμμετέχουν στην κυβέρνηση, αλλά θα υπάρξει μια συμφωνία για την υποστήριξη του Άιζενκοτ κοινοβουλευτικά. Δηλαδή θα δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης και κατά περίπτωση θα ψηφίζουν ή θα απέχουν από νομοθετικές πρωτοβουλίες. Ο Λίμπερμαν έχει απορρίψει και αυτό το σενάριο, ενώ πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν πως μια τέτοια κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να μακροημερεύσει.

Κυβέρνηση Άιζενκοτ με τη συμμετοχή του υπερορθόδοξου κόμματος: Μια εναλλακτική για τον Άιζενκοτ είναι να κυβέρνηση με την στήριξη των υπερορθόδοξων Εβραίων. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να προσφέρει την εξαίρεση που ζητούν από την υποχρεωτική στράτευση, λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα τους 7 βουλευτές που θα του δώσουν την κυβερνητική πλειοψηφία. Κάτι τέτοιο ωστόσο προσκρούει στις θέσεις των υπόλοιπων συμμάχων του Άιζενκοτ.

Κυβέρνηση εθνικής ενότητας: Αυτό το σενάριο προβλέπει τη συνεργασία των δύο μεγάλων πολιτικών συνασπισμών του Άιζενκοτ και του Νετανιάχου σε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Ωστόσο ο Άιζενκτο έχει απορρίψει οποιαδήποτε συνεργασία, καθώς βασικό πρόταγμα της αντιπολίτευσης ήταν να μπει τέλος στην ηγεσία του Νετανιάχου.

Το σενάριο των νέων εκλογών που ευνοεί τον Νετανιάχου

Εάν κανένα από τα παραπάνω σενάρια δεν ευοδωθεί, τότε το Ισραήλ αναπόφευκτα θα οδηγηθεί σε νέες εκλογές και ο Νετανιάχου θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός μέχρι τις επόμενες κάλπες. Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν πως αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να ευνοήσει τον Νετανιάχου καθώς εκτιμάται πως σε μια δεύτερη εκλογική αναμέτρηση – μετά το αδιέξοδο και την υψηλή συμμετοχή των Αράβων – θα κινητοποιηθούν περισσότεροι δεξιοί και ακροδεξιοί ψηφοφόροι, οι οποίοι θα στραφούν προς τον συνασπισμό του.

Επιπλέον δεξιά και ακροδεξιά κόμματα που δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν το εκλογικό όριο θα μπορούσαν να αφομοιωθούν από το μπλοκ του Νετανιάχου. Υπενθυμίζεται πως από το 2019 έως το 2022, το Ισραήλ οδηγήθηκε σε πέντε εκλογικές αναμετρήσεις, καθώς ο Νετανιάχου και οι αντίπαλοί του δυσκολεύονταν επανειλημμένα να καταλήξουν σε συνεργασίες.

The post Παιχνίδια εξουσίας στο Ισραήλ: Πώς ο Νετανιάχου μπορεί να παραμείνει στην εξουσία, ενώ ο Άιζενκοτ έχει την πλειοψηφία appeared first on iEidiseis.