COP31: Ιστορικό ναυάγιο στη Σύνοδο για το Κλίμα – Πυρά Γκουτέρες κατά των πετρελαϊκών συμφερόντων

Σε ιστορικό ναυάγιο κατέληξε την Κυριακή (22/11) η COP31, η Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή στην Αττάλεια της Τουρκίας, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες απέρριψαν το τελευταίο σχέδιο συμφωνίας, από το οποίο απουσίαζε οποιαδήποτε ρητή αναφορά στα ορυκτά καύσιμα.
Ύστερα από δύο εβδομάδες διαπραγματεύσεων και σχεδόν 48 ώρες παράτασης, η μεγαλύτερη σε διάρκεια διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα έληξε χωρίς κοινή πολιτική διακήρυξη, προκαλώντας τη σφοδρή αντίδραση του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες.
Η οργή του Αντόνιο Γκουτέρες για το ναυάγιο της COP31
Ο Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε «βαθύτατα απογοητευμένος από το γεγονός ότι η COP31 ολοκληρώθηκε χωρίς συναίνεση για ένα συνολικό αποτέλεσμα».
«Ωστόσο, αυτή η οπισθοδρόμηση δεν αλλάζει τα δεδομένα», ανέφερε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, προσθέτοντας: «Μπορεί να μην υπάρχει συναίνεση στην αίθουσα των διαπραγματεύσεων, αλλά στην επιστήμη δεν υπάρχει καμία ασάφεια».
Μάλιστα, ο ίδιος εξαπέλυσε πυρά κατά των «ισχυρών συμφερόντων της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων», τα οποία κατηγόρησε ότι αντιγράφουν την τακτική των μεγάλων καπνοβιομηχανιών, «διαστρεβλώνοντας την επιστήμη, καθυστερώντας τη χάραξη πολιτικής, εμποδίζοντας τη δράση και συσσωρεύοντας τεράστια κέρδη, ενώ οι άνθρωποι παντού πληρώνουν το τίμημα».
Παράλληλα, ο Γκουτέρες κάλεσε τις πλουσιότερες χώρες να τηρήσουν τη δέσμευσή τους, διασφαλίζοντας ότι η χρηματοδότηση για το κλίμα «φτάνει σε εκείνους που τη χρειάζονται περισσότερο».
«Συνοδεύστε τώρα αυτήν τη δέσμευση με συγκεκριμένες ημερομηνίες και ποσά σε δολάρια», υπογράμμισε ο ίδιος, προειδοποιώντας: «Ανθρώπινες ζωές εξαρτώνται από αυτό».
Πώς κατέρρευσαν οι διαπραγματεύσεις στην Αττάλεια
Το τέταρτο σχέδιο συμφωνίας που παρουσιάστηκε την Κυριακή (22/11) από την τουρκική και την αυστραλιανή προεδρία της διάσκεψης δεν περιλάμβανε ρητή αναφορά στα ορυκτά καύσιμα, παρά το γεγονός ότι αυτή αποτελούσε βασική απαίτηση της Ε.Ε.
«Οι αποφάσεις αυτές δεν πλησιάζουν ούτε κατά διάνοια το επίπεδο φιλοδοξίας που απαιτείται για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής», δήλωσε ο υπουργός Κλίματος της Ιρλανδίας, Ντάρα Ο’Μπράιεν, εκπροσωπώντας την Ε.Ε. και κατηγορώντας ορισμένες πετρελαιοπαραγωγές χώρες ότι είχαν πάρει «ομήρους» τις διαπραγματεύσεις.
Εκτός από την Ε.Ε., αντιρρήσεις για το τελικό κείμενο εξέφρασαν, μεταξύ άλλων, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, ο Παναμάς, το Βανουάτου και οι Νήσοι Μάρσαλ.
Στον αντίποδα, η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία αντιτάχθηκαν στη συμπερίληψη αναφοράς στα ορυκτά καύσιμα, ενώ η Κίνα, παρά τις επιφυλάξεις της, εμφανίστηκε διατεθειμένη να αποδεχθεί το κείμενο.
Τελικά, ο πρόεδρος της COP31, Μουράτ Κουρούμ, ανακοίνωσε ότι δεν υπήρξε συναίνεση επί του τέταρτου προσχεδίου και ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να καταρτιστεί νέο κείμενο.
Η COP31 έσπασε το ιστορικό ρεκόρ της Μαδρίτης
Η COP31 στην Τουρκία έγινε επισήμως η μεγαλύτερη σε διάρκεια διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα στην ιστορία καθώς, όπως διαπίστωσε το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), συμπλήρωσε περίπου 44 ώρες παράτασης, χωρίς οι χώρες να έχουν καταφέρει να συμφωνήσουν επί ενός τελικού κειμένου.
Το προηγούμενο ρεκόρ κατείχε η COP25, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη το 2019.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Earth Negotiations Bulletin, μια ανεξάρτητη υπηρεσία ενημέρωσης διαπιστευμένη για την παρακολούθηση των διαπραγματεύσεων του ΟΗΕ, η καταληκτική συνεδρίαση της τότε διάσκεψης ολοκληρώθηκε στις 13:55 τοπική ώρα (14:55 ώρα Ελλάδας) την Κυριακή 15 Δεκεμβρίου 2019, αντί για τις 18:00 τοπική ώρα (19:00 ώρα Ελλάδας) της Παρασκευής 13 Δεκεμβρίου, όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί.
Οι αγεφύρωτες διαφορές και οι «κόκκινες γραμμές»
Ο υπουργός Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας της Αυστραλίας, Κρις Μπόουεν, ο οποίος προήδρευσε των διαπραγματεύσεων της COP31, έκανε λόγο για «αγεφύρωτες κόκκινες γραμμές».
Ο ίδιος εξήρε τις αντιπροσωπείες που ξενύχτησαν επιχειρώντας να καταλήξουν σε συμφωνία, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες άρχισε η διάσκεψη συνιστούσαν «το πιο περίπλοκο και τεταμένο γεωπολιτικό περιβάλλον στη μνήμη των ανθρώπων που ζουν σήμερα».
«Επίσης, κατά τρόπους που κατανοώ σε μεγάλο βαθμό, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής επιδεινώνονται […] και αυτό άλλαξε επίσης τη δυναμική», ανέφερε ο Μπόουεν, επικαλούμενος τα θερμά καλοκαίρια στο βόρειο ημισφαίριο και το φαινόμενο Ελ Νίνιο. «Ζητήματα που ήταν διαχειρίσιμα στο παρελθόν, σε προηγούμενες διασκέψεις, όπως στις δύο τελευταίες, όταν κάποιοι ήθελαν να συμπεριληφθούν συγκεκριμένες λέξεις αλλά δεν το πέτυχαν, αυτήν τη φορά αποτέλεσαν κόκκινη γραμμή», εξήγησε ο Αυστραλός υπουργός.
Τι σημαίνει η αποτυχία της COP31 για το κλίμα
Το αδιέξοδο στην Αττάλεια έρχεται τρία χρόνια μετά την ιστορική συμφωνία της COP28 στο Ντουμπάι, στην οποία συμπεριλήφθηκε για πρώτη φορά ρητή αναφορά στη μετάβαση προς την εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων.
Το ναυάγιο της COP31 δεν συνεπάγεται την ακύρωση της Συμφωνίας του Παρισιού ή των προηγούμενων διεθνών δεσμεύσεων. Ωστόσο, στερεί από τη διεθνή κοινότητα μια νέα συνολική συμφωνία σε μια περίοδο κατά την οποία επιδεινώνεται η υπερθέρμανση του πλανήτη.
Οι επιμέρους αποφάσεις και πρωτοβουλίες της διάσκεψης δεν ακυρώνονται αυτομάτως από την αποτυχία υιοθέτησης της κοινής πολιτικής διακήρυξης. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Κρις Μπόουεν, περισσότερες από 90 χώρες υπέγραψαν δέσμευση για τον εξηλεκτρισμό των οικονομιών τους.
Το επόμενο μεγάλο ραντεβού της διεθνούς κοινότητας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι η COP32, η οποία έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο του 2027 στην Αντίς Αμπέμπα, την πρωτεύουσα της Αιθιοπίας.
Πηγή: iEidiseis











