Meta και TikTok έκαναν μυστικές πληρωμές εκατομμυρίων δολαρίων σε εφήβους εθισμένους στα social media

Οι μεγαλύτερες εταιρείες social media προχωρούν σε εκατομμυρίων δολαρίων συμβιβασμούς με εφήβους που υποστηρίζουν ότι οι πλατφόρμες τους προκάλεσαν προβλήματα ψυχικής υγείας και εξάρτηση. Οι συμφωνίες παραμένουν εμπιστευτικές, ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες που έφερε στο φως το Bloomberg Businessweek, τα ποσά στις περισσότερες από αυτές κυμαίνονται μεταξύ 2 και 2,5 εκατ. δολαρίων.

Μάλιστα, μέσα στις τελευταίες δύο εβδομάδες, η Meta συμφώνησε να καταβάλει συνολικά 7 εκατ. δολάρια σε δύο έφηβες, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις πληρωμές και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Οι συμφωνίες αποκαλύπτουν για πρώτη φορά πόσα είναι διατεθειμένες να πληρώσουν οι εταιρείες για να αποφύγουν δικαστικές αναμετρήσεις υψηλής δημοσιότητας. Παράλληλα, αναδεικνύουν το οικονομικό ρίσκο που αντιμετωπίζουν, καθώς περίπου 9.800 αγωγές προσωπικών τραυματισμών εκκρεμούν σε πολιτειακά και ομοσπονδιακά δικαστήρια στις ΗΠΑ κατά της Meta, της YouTube της Google, της Snap και της TikTok.

Meta, TikTok και YouTube: Συμβιβασμοί εκατομμυρίων με εφήβους

Σύμφωνα με το Bloomberg Businessweek, σε επτά συμβιβασμούς για τους οποίους έγιναν γνωστά τα ποσά, οι πληρωμές κυμάνθηκαν από 2 έως 2,5 εκατ. δολάρια. Σε άλλες περιπτώσεις, τα ακριβή ποσά δεν έχουν αποκαλυφθεί.

Ο δικηγόρος Μαρκ Λανιέρ, ο οποίος εκπροσωπεί δύο από τους τέσσερις ενάγοντες που συμμετείχαν στις συγκεκριμένες υποθέσεις, δεν επιβεβαίωσε ούτε διέψευσε τα ποσά. Δήλωσε, ωστόσο, ότι οι εταιρείες προσέφεραν τόσο μεγάλα χρηματικά ποσά ώστε οι πελάτες του δεν μπορούσαν να τα αρνηθούν. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι πρόκειται για τις πρώτες συμφωνίες σε μια σειρά συμβιβασμών που ενδέχεται να ακολουθήσουν.

Οι συμφωνίες δεν περιλαμβάνουν παραδοχή ευθύνης από τις εταιρείες. Εκπρόσωπος της Meta υποστήριξε ότι είναι πρόωρο να εξαχθούν γενικά συμπεράσματα από τις πρώτες υποθέσεις, επισημαίνοντας ότι περισσότερο από το ένα τέταρτο των αγωγών που επιλέχθηκαν για τις αρχικές δοκιμαστικές δίκες αποσύρθηκαν από τους ίδιους τους ενάγοντες. Η Google και η Snap δεν σχολίασαν, ενώ η TikTok δεν απάντησε στο σχετικό αίτημα.

Πώς ξεκίνησε η δικαστική μάχη για τον εθισμό στα social media

Η μεγάλη δικαστική διαμάχη ξεκίνησε το 2022, όταν έφηβοι και οι οικογένειές τους κατέθεσαν αγωγές υποστηρίζοντας ότι η χρήση των πλατφορμών συνέβαλε στην εμφάνιση άγχους, κατάθλιψης, διαταραχής σωματικής εικόνας, ακόμη και αυτοκτονικών τάσεων.

Η νομική στρατηγική επικεντρώθηκε στον σχεδιασμό των ίδιων των εφαρμογών και όχι στο περιεχόμενο που αναρτούν οι χρήστες. Οι ενάγοντες υποστήριξαν ότι χαρακτηριστικά όπως η ατελείωτη κύλιση περιεχομένου και το κουμπί «μου αρέσει» σχεδιάστηκαν με τρόπο που ενισχύει την εξάρτηση, δίνοντας προτεραιότητα στα κέρδη έναντι της ασφάλειας των ανηλίκων.

Με αυτή την προσέγγιση επιχειρήθηκε να παρακαμφθεί η προστασία που παρέχει στις εταιρείες η ομοσπονδιακή νομοθεσία Section 230 του Communications Decency Act, η οποία για δεκαετίες περιόριζε την ευθύνη τους για περιεχόμενο που αναρτούν τρίτοι χρήστες.

Στη συνέχεια, ανάλογες αγωγές κατέθεσαν σχολικές περιφέρειες και πολιτείες. Οι δικαστές αποφάσισαν να ομαδοποιήσουν τις υποθέσεις σε δύο μεγάλες διαδικασίες, μία σε πολιτειακό και μία σε ομοσπονδιακό επίπεδο, ώστε να διευκολυνθεί η εξέταση των αποδεικτικών στοιχείων και η προδικαστική διαδικασία.

Η πρώτη δικαστική απόφαση που άλλαξε τα δεδομένα για τα social media

Καθοριστικό σημείο αποτέλεσε η πρώτη δοκιμαστική δίκη, η οποία ξεκίνησε τον Φεβρουάριο σε δικαστήριο του Λος Άντζελες, με αντιδίκους τη Meta και τη YouTube. Η TikTok και η Snap είχαν ήδη συμβιβαστεί με την 20χρονη ενάγουσα λίγο πριν από την έναρξη της διαδικασίας.

Έπειτα από έξι εβδομάδες ακροαματικής διαδικασίας, οι ένορκοι έκριναν ότι οι δύο εταιρείες έφεραν ευθύνη για τη βλάβη στην ψυχική υγεία της νεαρής γυναίκας και επιδίκασαν αποζημίωση 6 εκατ. δολαρίων. Από το ποσό αυτό, 4,2 εκατ. δολάρια αναλογούσαν στη Meta και 1,8 εκατ. δολάρια στη YouTube.

Η δίκη προκάλεσε μεγάλη δημοσιότητα. Εσωτερικά έγγραφα παρουσίασαν εργαζομένους να συγκρίνουν τις πλατφόρμες με κουλοχέρηδες και τη βιομηχανία των social media με την καπνοβιομηχανία. Ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, κατέθεσε επί οκτώ ώρες, ενώ η ενάγουσα περιέγραψε ότι έφτανε να περνά έως και 16 ώρες την ημέρα στο Instagram.

Η υπόθεση είχε άμεσο αντίκτυπο στη συνέχεια της δικαστικής διαμάχης. Ο αριθμός των αγωγών προσωπικών τραυματισμών σχεδόν διπλασιάστηκε, σύμφωνα με τους δικηγόρους των εναγόντων, ενώ οι εταιρείες βρέθηκαν αντιμέτωπες με το ενδεχόμενο νέων δημόσιων αποκαλύψεων για τον τρόπο λειτουργίας των εφαρμογών τους.

Οι συμβιβασμοί με τους εφήβους και τα ποσά που αποκαλύφθηκαν

Μετά την πρώτη δίκη, οι εταιρείες επιδίωξαν να συμβιβαστούν με τους υπόλοιπους ενάγοντες που είχαν επιλεγεί για τις λεγόμενες δοκιμαστικές υποθέσεις. Πρόκειται για υποθέσεις που λειτουργούν ως δείγμα, ώστε οι δύο πλευρές να αξιολογήσουν πώς αντιδρά ένα σώμα ενόρκων στα επιχειρήματα και τα στοιχεία τους.

Η δεύτερη δίκη είχε προγραμματιστεί για τον Ιούλιο και αφορούσε έναν 15χρονο από τη Φλόριντα, ο οποίος είχε αρχίσει να χρησιμοποιεί τις πλατφόρμες σε ηλικία οκτώ ετών. Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, περνούσε έως και δέκα ώρες την ημέρα στα social media και αντιμετώπιζε αϋπνία, κατάθλιψη, άγχος, διατροφική διαταραχή, κρίσεις πανικού και αυτοκτονικές σκέψεις.

Η YouTube συμφώνησε τον Ιούνιο να του καταβάλει λίγο περισσότερα από 2 εκατ. δολάρια. Μία εβδομάδα αργότερα ακολούθησε η TikTok, με συμφωνία 2,5 εκατ. δολαρίων. Στη συνέχεια συμβιβάστηκε και η Snap, χωρίς να γίνει γνωστό το ποσό.

Ο έφηβος απέσυρε τελικά την αγωγή του κατά της Meta. Ο δικηγόρος του εξήγησε ότι η απόφαση ελήφθη ώστε να μην εκτεθούν δημόσια τα προβλήματα ψυχικής υγείας του κατά τη διάρκεια της δίκης και να μην αναγκαστεί να χάσει την έναρξη της ποδοσφαιρικής σεζόν.

Η Meta υποστήριξε ότι οι ισχυρισμοί δεν είχαν βάση και ότι η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει πως η εταιρεία δεν θα σταματήσει να υπερασπίζεται τον εαυτό της απέναντι σε αγωγές που θεωρεί αβάσιμες.

Η Meta κατέβαλε 7 εκατ. δολάρια σε δύο έφηβες για εθισμό στα social media

Ακολούθησαν τρεις ακόμη δοκιμαστικές υποθέσεις, με πρωταγωνίστριες τρεις ανήλικες ή νεαρές γυναίκες από το Νιου Τζέρσεϊ, το Μισισιπή και το Ιλινόις. Οι ενάγουσες υποστήριζαν ότι ο εθισμός στα social media συνδέθηκε με κατάθλιψη, αυτοτραυματισμούς, διατροφικές διαταραχές και άγχος.

Τον Αύγουστο, η TikTok συμβιβάστηκε και με τις τρεις, καταβάλλοντας 2,5 εκατ. δολάρια στην καθεμία. Η νεότερη από τις ενάγουσες απέσυρε στη συνέχεια τις αγωγές της κατά των άλλων τριών εταιρειών.

Οι δύο υπόλοιπες υποθέσεις, που αφορούσαν νεαρές γυναίκες 16 και 18 ετών, επρόκειτο να εκδικαστούν από κοινού το 2026 κατά της YouTube, της Snap και της Meta. Τον Σεπτέμβριο, η YouTube συμφώνησε να καταβάλει 2,25 εκατ. δολάρια στην καθεμία.

Καθώς πλησίαζε η δίκη, η Meta προχώρησε σε συμβιβασμό ύψους 7 εκατ. δολαρίων συνολικά για τις δύο ενάγουσες. Η Snap ακολούθησε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επιλογής των ενόρκων, τερματίζοντας ουσιαστικά τη δικαστική αναμέτρηση. Τα ποσά που κατέβαλε η Snap και η κατανομή των 7 εκατ. δολαρίων της Meta δεν έγιναν γνωστά.

Γιατί οι εταιρείες επιλέγουν τις εμπιστευτικές συμφωνίες

Η εμπιστευτικότητα αποτελεί σημαντικό στοιχείο των συμβιβασμών. Σύμφωνα με την καθηγήτρια Νομικής του Cornell, Αλεξάντρα Λαχάβ, οι εταιρείες επιδιώκουν να μην αποκαλύπτονται τα ποσά, καθώς φοβούνται ότι κάτι τέτοιο θα ενθαρρύνει περισσότερους ενάγοντες να καταθέσουν παρόμοιες αγωγές, προσδοκώντας αντίστοιχες αποζημιώσεις.

Παράλληλα, οι υποθέσεις που επιλέγονται ως δοκιμαστικές είναι συνήθως πιο προετοιμασμένες για δίκη. Οι ενάγοντες έχουν συγκεντρώσει περισσότερα αποδεικτικά στοιχεία και έχουν επενδύσει περισσότερο χρόνο και χρήματα. Για τον λόγο αυτό, οι αποζημιώσεις τους δεν θεωρείται δεδομένο ότι θα αποτελέσουν σημείο αναφοράς για τις χιλιάδες υπόλοιπες αγωγές.

Η πραγματική απειλή για τις εταιρείες βρίσκεται στον όγκο των υποθέσεων. Σύμφωνα με εκτίμηση της Bloomberg Intelligence, το σύνολο των αγωγών που έχουν καταθέσει πολιτείες, σχολεία και έφηβοι θα μπορούσε να δημιουργήσει θεωρητική συνολική οικονομική ευθύνη που προσεγγίζει τα 400 δισ. δολάρια.

Το ενδεχόμενο μιας συνολικής συμφωνίας και το κόστος για τις εταιρείες social media

Οι εταιρείες social media έχουν μπροστά τους δύο βασικές επιλογές: να συνεχίσουν να συμβιβάζονται με τους ενάγοντες μία υπόθεση κάθε φορά ή να επιδιώξουν μια ευρύτερη συμφωνία που θα περιορίσει το κόστος των δικαστικών διαδικασιών.

Η δικηγόρος Σάρα Λόντον, ειδική σε υποθέσεις μαζικών αγωγών, εκτιμά ότι οι εταιρείες θα μπορούσαν να εξετάσουν μια συνολική διευθέτηση, λαμβάνοντας υπόψη τα εκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται για τη νομική τους υπεράσπιση, την αρνητική δημοσιότητα και τον πιθανό αντίκτυπο από μελλοντικές ρυθμιστικές παρεμβάσεις.

Οι συμβιβασμοί εξυπηρετούν και τις δύο πλευρές. Οι έφηβοι αποφεύγουν την έκθεση προσωπικών μηνυμάτων, ιατρικών αρχείων και ευαίσθητων περιστατικών μέσα σε μια δημόσια δικαστική διαδικασία. Οι εταιρείες, από την άλλη, περιορίζουν τον κίνδυνο νέων αποκαλύψεων, της ζημιάς στη φήμη τους και της αύξησης των αγωγών.

Ενδεικτικά, μετά την είδηση για τον συμβιβασμό της Snap κατά τη διάρκεια της επιλογής των ενόρκων, η μετοχή της εταιρείας ενισχύθηκε αμέσως περισσότερο από 3%.

Η δικαστική διαμάχη, πάντως, δεν έχει ολοκληρωθεί. Δέκα νέοι ενάγοντες έχουν ήδη επιλεγεί για δοκιμαστικές δίκες το 2027, ενώ οι δικηγόροι των εναγόντων προαναγγέλλουν ότι θα επιστρέψουν στις δικαστικές αίθουσες τον Μάρτιο.

The post Meta και TikTok έκαναν μυστικές πληρωμές εκατομμυρίων δολαρίων σε εφήβους εθισμένους στα social media appeared first on iEidiseis.