Αποκαθίσταται το αρχαίο τείχος των Φωκέων – Εκεί που δόθηκε η μάχη των Θερμοπυλών (Εικόνες)

Στη στερέωση και αποκατάσταση του τείχους των Φωκέων στις Θερμοπύλες προχωρά το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Φθιώτιδας. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της ιστορικής τοπογραφίας της περιοχής, καθώς συνδέεται με την άμυνα των Ελλήνων απέναντι στους Πέρσες το 480 π.Χ. και βρίσκεται κοντά στον λόφο του Κολωνού, όπου εκτυλίχθηκε η τελική φάση της μάχης των Θερμοπυλών.

Το μνημείο παρουσιάζει σήμερα μέτρια έως κακή κατάσταση διατήρησης. Η μακρόχρονη έκθεσή του στις καιρικές συνθήκες, σε συνδυασμό με τις σεισμικές καταπονήσεις, έχει προκαλέσει σημαντικές φθορές στις λιθοδομές και στα σωζόμενα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Οι εργασίες αποσκοπούν στην αποκατάσταση της σταθερότητάς του, στην προστασία των αυθεντικών καταλοίπων και στην ανάδειξη της αρχικής μορφής και της κατασκευαστικής του οργάνωσης.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε το τείχος σημαντικό τεκμήριο της αρχαίας οχύρωσης των Θερμοπυλών, επισημαίνοντας ότι σήμερα παραμένει δύσκολα αναγνωρίσιμο και μη επισκέψιμο. Όπως ανέφερε, η αποκατάσταση θα πραγματοποιηθεί με σεβασμό στην αυθεντικότητα του μνημείου και στις διεθνείς αρχές της αναστήλωσης, ενώ η αρχαιολογική έρευνα που προηγήθηκε των επεμβάσεων εμπλούτισε τις γνώσεις για την οργάνωση, τις φάσεις χρήσης και τη λειτουργία του.

Η υπουργός υπογράμμισε επίσης ότι η παρέμβαση εντάσσεται σε ευρύτερο σχεδιασμό για την ενοποίηση και ανάδειξη των μνημείων των Θερμοπυλών. Στόχος είναι η σύνδεση του πεδίου της μάχης, του υψώματος του Κολωνού και του τείχους των Φωκέων με το σύγχρονο Ηρώο του Λεωνίδα και το Κέντρο Ιστορικής Ενημέρωσης Θερμοπυλών, μέσω ενός δικτύου διαδρομών, μονοπατιών, χώρων στάσης, θέασης και ενημέρωσης.

Πώς θα γίνει η αποκατάσταση του τείχους

Σύμφωνα με τις εγκεκριμένες μελέτες, προβλέπεται η ανάταξη και αποκατάσταση των λιθοδομών με αξιοποίηση του διαθέσιμου αυθεντικού δομικού υλικού. Οι λίθοι θα επανατοποθετηθούν στις αρχικές τους θέσεις ή σε νέες θέσεις, εφόσον αυτές τεκμηριώνονται από την αρχαιολογική έρευνα.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν, επίσης, την αναστήλωση διάσπαρτων λίθων και την αποκατάσταση της γεωμετρίας του τείχους. Βασικός στόχος είναι να διασφαλιστεί η ευστάθεια της οχύρωσης, να προστατευθούν τα αυθεντικά κατάλοιπα και να γίνει ξανά ευδιάκριτη η μορφή και η οικοδομική της οργάνωση.

Στην πρώτη φάση του έργου πραγματοποιήθηκαν ανασκαφική έρευνα και εκτεταμένος καθαρισμός της βλάστησης. Οι εργασίες αποκάλυψαν το πραγματικό περίγραμμα της οχύρωσης και βελτίωσαν την πρόσβαση και την ορατότητα του μνημείου. Παράλληλα, αρχαιολογικές τομές κατά μήκος του τείχους και του δυτικού πύργου επέτρεψαν τη διερεύνηση της έδρασης και της κατασκευαστικής του οργάνωσης.

Ιδιαίτερη σημασία είχε η αποκάλυψη εκτεταμένων συγκεντρώσεων πεσμένων λίθων, οι οποίοι διαχωρίστηκαν και τεκμηριώθηκαν, ώστε να αξιοποιηθούν κατά τις αναστηλωτικές εργασίες. Στον δυτικό πύργο εντοπίστηκαν εσωτερικές τοιχοποιίες, πίθοι και στρώματα καύσης, ευρήματα που μαρτυρούν σύνθετες και διαδοχικές χρήσεις του χώρου.

Στο κινητό αρχαιολογικό υλικό που συγκεντρώθηκε περιλαμβάνεται και χάλκινο νόμισμα της ελληνιστικής περιόδου, με χρονολόγηση μεταξύ 323 και 319 π.Χ., το οποίο συμβάλλει στη διερεύνηση της χρονολόγησης και της μεταγενέστερης χρήσης της οχύρωσης.

Το τείχος που χρησιμοποιήθηκε στη μάχη των Θερμοπυλών του 480 π.Χ.

Το τείχος των Φωκέων βρίσκεται στο Μεσαίο Στενό των Θερμοπυλών, νοτιοδυτικά του λόφου του Κολωνού, κοντά στις θερμές πηγές από τις οποίες πήρε το όνομά της η περιοχή. Ο αρχαιολογικός χώρος περιλαμβάνει τα τρία στενά που περιγράφει ο Ηρόδοτος στην αφήγησή του για τη μάχη του 480 π.Χ.: το Δυτικό, το Μεσαίο και το Ανατολικό.

Η οχύρωση κατασκευάστηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. από τους Φωκείς, με σκοπό να αναχαιτίσει τις επιδρομές των Θεσσαλών στο πλαίσιο των Ιερών Πολέμων. Όταν οι ελληνικές πόλεις αποφάσισαν να αντιμετωπίσουν την περσική εισβολή το 480 π.Χ., το παλαιότερο τείχος επισκευάστηκε πρόχειρα και χρησιμοποιήθηκε από τους Σπαρτιάτες και τους συμμάχους τους ως βασικός προμαχώνας της άμυνας των Θερμοπυλών. Πίσω από αυτό είχε εγκατασταθεί το στρατόπεδο των Σπαρτιατών.

Στην περιοχή του λόφου του Κολωνού εκτυλίχθηκε η τελευταία φάση της μάχης. Η αρχαία γεωγραφία της περιοχής διέφερε σημαντικά από τη σημερινή, καθώς η θάλασσα κάλυπτε μεγάλο μέρος της έκτασης όπου βρίσκεται σήμερα η πεδιάδα. Το χερσαίο πέρασμα που συνέδεε τη νότια Ελλάδα με τη Θεσσαλία περνούσε ανάμεσα στις απότομες λοφοσειρές, μέσα από τα τρία διαδοχικά στενά, σε μήκος περίπου εννέα χιλιομέτρων.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα που τεκμηρίωσαν το πεδίο της μάχης των Θερμοπυλών

Η συστηματική αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή οργανώθηκε το 1939 από τον Σπυρίδωνα Μαρινάτο. Η ανακάλυψη στον λόφο του Κολωνού πλήθους σιδερένιων και χάλκινων λογχών, καθώς και αιχμών βελών του 5ου αιώνα π.Χ., πολλές από τις οποίες ανήκουν σε ανατολικούς τύπους, συνέβαλε καθοριστικά στην τεκμηρίωση της ιστορικής τοπογραφίας και στην ταύτιση της περιοχής με το πεδίο της μάχης των Θερμοπυλών.

Το τείχος έχει επιμήκη ανάπτυξη, μήκους περίπου 100 μέτρων, και έντονα τεθλασμένη κάτοψη, προσαρμοσμένη στη μορφολογία της κορυφής του λόφου. Τα κατάλοιπα της οχύρωσης και του πύργου που σώζονται σήμερα διατηρούνται κυρίως σε χαμηλή στάθμη.

Με την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων παρεμβάσεων, το τείχος των Φωκέων αναμένεται να αποκτήσει ξανά ευδιάκριτη μορφή και να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο δίκτυο επισκέψιμων μνημείων. Η ανάδειξή του αποτελεί μέρος της προσπάθειας να γίνει περισσότερο κατανοητή η ιστορική τοπογραφία των Θερμοπυλών και η διαχρονική σημασία ενός τόπου που έχει συνδεθεί με μία από τις πιο γνωστές μάχες της αρχαιότητας.

The post Αποκαθίσταται το αρχαίο τείχος των Φωκέων – Εκεί που δόθηκε η μάχη των Θερμοπυλών (Εικόνες) appeared first on iEidiseis.