Γιατί συγκρούστηκαν τα τρένα στην Ισπανία: Τρία καταστροφικά λάθη που κόστισαν 68 ζωές

Η βλάβη στο σύστημα ασφαλείας LZB, οι εντολές του Κέντρου Ελέγχου της Adif και η αδυναμία του τρένου της Iryo να ξεκινήσει συνθέτουν το σκηνικό πριν από τη φονική σύγκρουση με το AVE της Renfe, που στοίχισε τη ζωή σε 68 ανθρώπους στην Ισπανία.

Σε ανάλυσή της, η ισπανική εφημερίδα EL PAÍS ανασυνθέτει λεπτό προς λεπτό όσα προηγήθηκαν του δυστυχήματος, φωτίζοντας τρία κρίσιμα σημεία και θέτοντας ερωτήματα για τις εντολές που δόθηκαν, τα πρωτόκολλα ασφαλείας και τις ευθύνες που μένει να διερευνηθούν.

Κατά την πρώτη ενημέρωση των δημοσιογράφων, ο υπουργός Όσκαρ Πουέντε έκανε λόγο για μια «ανεξήγητη» εντολή επανέναρξης της κανονικής κυκλοφορίας, η οποία δόθηκε από το Κέντρο Ελέγχου της Adif. Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες δείχνουν ότι ενδέχεται να υπήρξαν τουλάχιστον τρία διαδοχικά προβλήματα.

Πρώτο λάθος: Η διακοπή λειτουργίας του συστήματος LZB

Το πρώτο γνωστό πρόβλημα αφορά την απώλεια μετάδοσης του συστήματος LZB, γεγονός που επιβεβαίωσε ο υπουργός Όσκαρ Πουέντε σε συνέντευξη Τύπου.

Πρόκειται για σύστημα ασφαλείας που ρυθμίζει την κυκλοφορία των τρένων, ελέγχοντας την κίνησή τους σε συγκεκριμένα τμήματα της σιδηροδρομικής γραμμής. Πηγές του κλάδου αναφέρουν ότι τέτοιου είδους βλάβες μπορούν να συμβούν, χωρίς ωστόσο να είναι συχνές.

Σύμφωνα με τον υπουργό, η διακοπή λειτουργίας του συστήματος στο συγκεκριμένο τμήμα οφειλόταν σε πρόβλημα πληροφορικής. Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε μια μη κανονική κατάσταση κυκλοφορίας, με τη διαχείριση των τρένων να εξαρτάται από τις εντολές του Κέντρου Ελέγχου της Adif.

Η κατάσταση αυτή εκτιμάται ότι θα ήταν προσωρινή, μέχρι κάθε τρένο να ξεκινήσει ξανά, να φτάσει στο επόμενο πλευρικό φωτόσημα και να συνεχίσει την πορεία του υπό την κάλυψη του συστήματος πλευρικής σηματοδότησης (BSL).

Η διακοπή λειτουργίας του LZB προκάλεσε την αυτόματη ακινητοποίηση αρκετών τρένων στην περιοχή. Σύμφωνα με ανάλυση της EL PAÍS, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα θέσης των συρμών, το τρένο AVE που ενεπλάκη στο δυστύχημα σταμάτησε περίπου στις 08:30, την ώρα δηλαδή που, σύμφωνα με το υπουργείο, παρουσιάστηκε η βλάβη στο LZB.

Λίγο αργότερα, το Κέντρο Ελέγχου της Adif επικοινώνησε με τα τρένα, προκειμένου να ρυθμίσει την κυκλοφορία.

Δεύτερο λάθος: Λανθασμένες εντολές από το Κέντρο Ελέγχου

Στις 08:36 σημειώνεται ένα δεύτερο κρίσιμο σφάλμα. Το AVE λαμβάνει από το Κέντρο Ελέγχου της Adif εντολή να συνεχίσει με «κανονική πορεία», παρότι δεν θα έπρεπε να κινηθεί ξανά με αυτή την ταχύτητα.

Ο κανονισμός κυκλοφορίας προβλέπει ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, η επανεκκίνηση θα έπρεπε να γίνει με «πορεία εν όψει», δηλαδή με ταχύτητα που επιτρέπει στον μηχανοδηγό να βλέπει τυχόν εμπόδια στη γραμμή και να ακινητοποιεί εγκαίρως το τρένο.

Αυτό, ωστόσο, δεν φαίνεται να συνέβη.

Τα δεδομένα της Renfe που ανέλυσε η EL PAÍS επιβεβαιώνουν ότι το τρένο άρχισε να κινείται και επιτάχυνε για αρκετά λεπτά, ξεπερνώντας τα 200 χιλιόμετρα την ώρα.

Διένυσε περίπου 25 χιλιόμετρα και ακινητοποιήθηκε απότομα στις 08:53, μετά τη σύγκρουσή του με το ακινητοποιημένο τρένο της Iryo.

Τρίτο λάθος: Η Iryo δεν ξεκινά και το AVE δεν φρενάρει

Σε αυτό το σημείο προκύπτουν ακόμη περισσότερα ερωτήματα.

Στις 08:41, το τρένο της Iryo λαμβάνει από το Κέντρο Ελέγχου εντολή να συνεχίσει την πορεία του κανονικά. Προκαλεί εντύπωση η σειρά με την οποία δόθηκαν οι εντολές: το AVE, το οποίο ακολουθούσε πίσω από την Iryo, είχε λάβει αντίστοιχη εντολή πέντε λεπτά νωρίτερα.

Στη συνέχεια, εμφανίζεται ένα ακόμη πρόβλημα: το τρένο της Iryo δεν καταφέρνει να ξεκινήσει.

Στις 08:48, ο μηχανοδηγός ενημερώνει το Κέντρο Ελέγχου ότι το σύστημα δεν του επιτρέπει να «επανεκκινήσει το σύστημα LZB» και ότι το τρένο «είναι ακινητοποιημένο».

Απομένουν μόλις πέντε λεπτά μέχρι το AVE να φτάσει στο σημείο και να συγκρουστεί μαζί του από πίσω.

Το βασικό ερώτημα είναι πλέον σαφές: Γιατί δεν σταμάτησε το AVE;

Μέχρι στιγμής, δεν έχει γίνει γνωστό εάν το Κέντρο Ελέγχου ενημέρωσε τον μηχανοδηγό του AVE ότι κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα προς ένα τρένο που αδυνατούσε να ξεκινήσει.

Ένα σύστημα ασφαλείας που δεν αποδείχθηκε αρκετό;

Το δυστύχημα αναδεικνύει τις πιθανές αδυναμίες που υπάρχουν στο τμήμα της γραμμής από το σημείο όπου διακόπτεται η λειτουργία του LZB έως το επόμενο πλευρικό φωτόσημα.

Σε αυτό το διάστημα, η ασφάλεια κάθε τρένου φαίνεται να εξαρτάται κυρίως από τις εντολές του Κέντρου Ελέγχου.

Όλα δείχνουν ότι κανένα από τα δύο τρένα δεν είχε φτάσει στο συγκεκριμένο φωτόσημα: η Iryo παρέμεινε ακινητοποιημένη πριν από αυτό, ενώ το AVE κινούνταν πίσω της, στο ίδιο τμήμα της γραμμής, χωρίς να μεσολαβεί κάποιο φωτόσημα που θα μπορούσε να το σταματήσει.

Το ερώτημα, επομένως, δεν περιορίζεται στο ποιος έκανε το λάθος.

Κατά τη διάρκεια αυτών των κρίσιμων λεπτών, οι εντολές του Κέντρου Ελέγχου φαίνεται να αποτέλεσαν ένα μοναδικό σημείο αστοχίας: κανένας άλλος μηχανισμός ή πρωτόκολλο δεν φαίνεται να απέτρεψε την εφαρμογή μιας λανθασμένης εντολής.

Τα αναπάντητα ερωτήματα για το δυστύχημα

Η ανασύνθεση των γεγονότων παραμένει προσωρινή και πολλά κρίσιμα ερωτήματα εξακολουθούν να μην έχουν απαντηθεί.

Γιατί παρουσίασε βλάβη το σύστημα LZB; Γιατί δόθηκε εντολή στο AVE να συνεχίσει με κανονική ταχύτητα; Γιατί η Iryo δεν μπορούσε να ξεκινήσει; Γνώριζε το Κέντρο Ελέγχου πόσο σοβαρή ήταν η κατάσταση;

Επιπλέον, παραμένει αδιευκρίνιστο εάν τηρήθηκαν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα ασφαλείας. Και, εφόσον τηρήθηκαν, τίθεται το ερώτημα εάν αυτά τα πρωτόκολλα είναι επαρκή για την αντιμετώπιση αντίστοιχων περιστατικών.

Για την εκπόνηση της ανάλυσης χρησιμοποιήθηκαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να υπολογιστούν οι ταχύτητες των τρένων και οι κατά προσέγγιση θέσεις τους.

Τα δεδομένα γεωεντοπισμού των τρένων της Renfe προέρχονται από τις πληροφορίες που δημοσιεύει η εταιρεία σε πραγματικό χρόνο, ενώ το ιστορικό τους συγκεντρώθηκε από τον ιστότοπο Retrasómetro.

Η Iryo δεν δημοσιεύει δεδομένα γεωεντοπισμού των τρένων της. Για τον λόγο αυτό, η διαδρομή της εκτιμήθηκε με βάση τη διάμεσο των αποστάσεων που είχαν διανύσει προηγούμενα τρένα της Renfe.

Για τους υπολογισμούς θεωρήθηκε ότι η πέδηση ξεκίνησε περίπου στις 08:30, δηλαδή την ώρα κατά την οποία εκτιμάται ότι διακόπηκε η λειτουργία του LZB, ενώ ως σημείο αναφοράς για τον τόπο του συμβάντος χρησιμοποιήθηκε το σημείο της σύγκρουσης.

The post Γιατί συγκρούστηκαν τα τρένα στην Ισπανία: Τρία καταστροφικά λάθη που κόστισαν 68 ζωές appeared first on iEidiseis.