Τι πρέπει να έχουμε όλοι στο σπίτι αν ξεσπάσει κρίση – Νέα οδηγία για τις πρώτες 72 ώρες

Με μια τσάντα έκτακτης ανάγκης, επαρκείς προμήθειες και ένα σχέδιο για την προστασία της οικογένειας καλούνται να προετοιμαστούν οι Ευρωπαίοι πολίτες, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν τις πρώτες 72 ώρες μιας σοβαρής κρίσης. Η Κομισιόν παρουσίασε την Τρίτη (3/11) νέες κατευθυντήριες γραμμές, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην ετοιμότητα των νοικοκυριών, αλλά και στην εκπαίδευση των παιδιών ήδη από το νηπιαγωγείο.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι ολοένα συχνότερες και πιο σύνθετες κρίσεις καθιστούν αναγκαία τη λήψη πρακτικών μέτρων, τόσο από τους πολίτες όσο και από τις εθνικές Αρχές. Βασική επιδίωξη είναι κάθε νοικοκυριό να μπορεί να καλύπτει τις στοιχειώδεις ανάγκες του για τρεις ημέρες, όσο κινητοποιούνται οι αρμόδιες υπηρεσίες για την παροχή βοήθειας.

Τις νέες πρωτοβουλίες παρουσίασε στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας η Επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χάτζα Λαχμπίμπ, ανακοινώνοντας παράλληλα σχέδια για την καθιέρωση ετήσιας «Ημέρας Ετοιμότητας της Ε.Ε.» από το 2027.

Prepared citizens. A more resilient Europe.

From packing an emergency bag to knowing how to react when disaster strikes, preparedness starts with practical steps.

Our new guidelines help authorities give people the tools and knowledge to protect themselves and others in a crisis.

https://t.co/YpTOqc41NT

— European Commission (@EU_Commission) November 3, 2026

Τι πρέπει να έχουμε στο σπίτι για 72 ώρες

Το πρώτο μέλημα είναι η εξασφάλιση των βασικών αγαθών που ενδέχεται να χρειαστούν σε περίπτωση διακοπής της ηλεκτροδότησης, φυσικής καταστροφής ή άλλης σοβαρής έκτακτης ανάγκης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει έμφαση στην προετοιμασία μιας τσάντας έκτακτης ανάγκης και στη συγκέντρωση των απαραίτητων προμηθειών, ώστε οι πολίτες να μη βρεθούν απροετοίμαστοι εάν διαταραχθεί η καθημερινότητά τους.

Για τη συγκρότηση ενός τέτοιου αποθέματος, χρήσιμο σημείο αναφοράς αποτελούν οι αναλυτικές οδηγίες του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού. Με βάση αυτές, στα βασικά εφόδια περιλαμβάνονται:

• Νερό: Περίπου τέσσερα λίτρα ανά άτομο την ημέρα για πόση και βασικές ανάγκες υγιεινής. Για ένα τριήμερο, η ενδεικτική ποσότητα φτάνει τα 12 λίτρα ανά άτομο.
• Τρόφιμα μακράς διαρκείας: Κονσέρβες, ξηροί καρποί, συσκευασμένα τρόφιμα και άλλα είδη που διατηρούνται χωρίς ψυγείο και μπορούν να καταναλωθούν χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία.
• Φάρμακα και ιατρικά είδη: Απαραίτητη προσωπική φαρμακευτική αγωγή, ιατρικά αναλώσιμα και βασικό φαρμακείο πρώτων βοηθειών.
• Φακός και εφεδρικές μπαταρίες: Για περιπτώσεις διακοπής ρεύματος, όταν ο συνηθισμένος φωτισμός δεν είναι διαθέσιμος.
• Ραδιόφωνο με μπαταρίες ή χειροκίνητη φόρτιση: Για τη λήψη ενημερώσεων ακόμη και όταν δεν λειτουργεί το ηλεκτρικό δίκτυο.
• Κινητό τηλέφωνο και φορτιστές: Μαζί με φορτισμένη φορητή μπαταρία για την παράταση της αυτονομίας της συσκευής.
• Είδη προσωπικής υγιεινής: Σαπούνι, χαρτί υγείας, υγρά μαντιλάκια και άλλα αναγκαία προϊόντα.
• Αντίγραφα σημαντικών εγγράφων: Στοιχεία ταυτότητας, ιατρικές πληροφορίες, ασφαλιστικά έγγραφα και τηλέφωνα επικοινωνίας έκτακτης ανάγκης.
• Μετρητά: Μικρό απόθεμα χρημάτων για περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ηλεκτρονικές πληρωμές ή τα ΑΤΜ δεν λειτουργούν.
• Κουβέρτες και κατάλληλα ρούχα: Για προστασία από το κρύο ή άλλες δυσμενείς συνθήκες.
• Βασικά εργαλεία: Πολυεργαλείο, χειροκίνητο ανοιχτήρι κονσερβών και, όπου χρειάζεται, σφυρίχτρα για την αναζήτηση βοήθειας.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ανάγκες των βρεφών, των ηλικιωμένων, των ατόμων με αναπηρία και όσων εξαρτώνται από συγκεκριμένα φάρμακα ή ιατρικές συσκευές. Αντίστοιχα, τα νοικοκυριά με κατοικίδια πρέπει να μεριμνούν για την τροφή, το νερό και τα υπόλοιπα απαραίτητα είδη των ζώων τους.

Η λίστα αυτή προέρχεται από τις πρακτικές συστάσεις του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού και λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Δεν αποτελεί κατάλογο υποχρεωτικών προμηθειών που επέβαλε η Κομισιόν. Επιπλέον, η ποσότητα των εφοδίων πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του νοικοκυριού, ενώ τα αποθέματα που παραμένουν στο σπίτι διαφέρουν από όσα μπορεί κανείς να μεταφέρει σε περίπτωση εκκένωσης.

Γιατί η Κομισιόν επιμένει στις 72 ώρες

Το χρονικό διάστημα των τριών ημερών δεν επιλέχθηκε ως πρόβλεψη για τη διάρκεια μιας πιθανής καταστροφής. Αποτελεί στόχο προετοιμασίας, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ανταποκριθούν στις άμεσες ανάγκες τους μέχρι να οργανωθεί και να φτάσει η δημόσια βοήθεια.

Στο νέο πλαίσιο ετοιμότητας, η Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την ικανότητα των νοικοκυριών να προστατεύουν τα μέλη τους, χωρίς αυτό να αναιρεί την ευθύνη των αρμόδιων υπηρεσιών πολιτικής προστασίας.

Οι κατευθυντήριες γραμμές είναι μη δεσμευτικές και αποσκοπούν κυρίως στην υποστήριξη των εθνικών αρχών, ώστε να αναπτύξουν αποτελεσματικότερα προγράμματα ενημέρωσης και προετοιμασίας.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη Στρατηγική της Ε.Ε. για την Ένωση Ετοιμότητας, που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025 και στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στις συστάσεις της έκθεσης Νιινίστο.

Μαθήματα ετοιμότητας από το νηπιαγωγείο

Η προετοιμασία για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης δεν θα περιορίζεται, σύμφωνα με τις προτάσεις της Κομισιόν, στους ενήλικους πολίτες.

Η Επιτροπή προτείνει την ενσωμάτωση σχετικών δραστηριοτήτων στην προσχολική και στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς και την κατάλληλη κατάρτιση των εκπαιδευτικών.

Στόχος είναι τα παιδιά να αποκτούν βασικές γνώσεις για την προστασία τους και την αντιμετώπιση απρόβλεπτων περιστατικών, μέσα από δραστηριότητες προσαρμοσμένες στην ηλικία τους.

Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι η εκπαιδευτική διαδικασία πρέπει να πραγματοποιείται με τρόπο που δεν προκαλεί φόβο ή άγχος στους μαθητές.

Ειδική προστασία για τα άτομα με αναπηρία

Ένας ακόμη βασικός άξονας αφορά την ανάγκη να σχεδιάζονται τα μέτρα ετοιμότητας με τρόπο προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες.

Η Επιτροπή ζητά να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και να ενθαρρύνεται η συμμετοχή τους στον σχεδιασμό των σχετικών διαδικασιών.

Παράλληλα, οι νέες κατευθυντήριες γραμμές δίνουν έμφαση στην καλύτερη ενημέρωση του πληθυσμού για κινδύνους και απειλές.

Οι αρμόδιες αρχές καλούνται να εξασφαλίζουν ότι οι πολίτες λαμβάνουν έγκαιρες, αξιόπιστες και προσβάσιμες πληροφορίες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια έκτακτη ανάγκη.

Νέα ευρωπαϊκή ημέρα από το 2027

Στο πλαίσιο της ίδιας πρωτοβουλίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση ετήσιας «Ημέρας Ετοιμότητας της Ε.Ε.», με πρώτη διοργάνωση στις 23 Οκτωβρίου 2027.

Η ημερομηνία παραπέμπει στην ίδρυση του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της Ε.Ε., στις 23 Οκτωβρίου 2001. Ο Μηχανισμός συμπληρώνει φέτος 25 χρόνια λειτουργίας, συμβάλλοντας στον συντονισμό της αντιμετώπισης καταστροφών τόσο εντός όσο και εκτός της Ένωσης.

Η ετήσια πρωτοβουλία θα επιδιώκει να ενθαρρύνει πολίτες και κοινότητες να συμμετέχουν ενεργότερα στην προετοιμασία για κρίσεις, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα τη συμβολή των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών και των οργανώσεων πολιτικής προστασίας.

Η πρόταση συνδέεται με τις εργασίες της Ευρωπαϊκής Ομάδας Πολιτών για την Ετοιμότητα, στην οποία συμμετείχαν 150 πολίτες από όλη την Ε.Ε. μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου 2026. Μεταξύ των συστάσεων της Ομάδας περιλαμβανόταν η διοργάνωση μιας ετήσιας Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Ετοιμότητας.

Η Επιτροπή σχεδιάζει να συνεργαστεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ε.Ε., την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών για την έκδοση κοινής δήλωσης υποστήριξης.

Πώς θα λειτουργεί η Πολιτική Προστασία σε κρίση

Πέρα από τα μέτρα για τα νοικοκυριά, η Κομισιόν προωθεί την ενίσχυση της επιχειρησιακής συνέχειας των εθνικών μηχανισμών Πολιτικής Προστασίας.

Με πρόσφατη μη δεσμευτική σύσταση, καλεί τα κράτη μέλη της Ε.Ε. και τις υπόλοιπες χώρες που συμμετέχουν στον Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας να διασφαλίσουν ότι τα εθνικά σημεία επαφής μπορούν να συνεχίζουν τη λειτουργία τους ακόμη και όταν σοβαρά περιστατικά προκαλούν διαταραχές.

Η σύσταση περιλαμβάνει την κατάρτιση σχεδίων επιχειρησιακής συνέχειας και τη διενέργεια τακτικών δοκιμών αντοχής, αξιοποιώντας τα διδάγματα από προηγούμενες κρίσεις.

Στόχος είναι ο ευρωπαϊκός μηχανισμός συντονισμού να παραμένει διαθέσιμος σε εικοσιτετράωρη βάση, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά όταν απαιτείται η κινητοποίηση βοήθειας.

Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές συνοδεύονται από τέσσερα επιπλέον έγγραφα με παραδείγματα καλών πρακτικών από κράτη μέλη της Ε.Ε. και άλλες χώρες. Η Επιτροπή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής αναθεώρησής τους, με βάση τις παρατηρήσεις και την εμπειρία που θα συγκεντρωθεί.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική αντιμετωπίζει την ετοιμότητα ως κοινή ευθύνη των δημόσιων Αρχών, των επιχειρήσεων, της κοινωνίας των πολιτών και των ίδιων των πολιτών, με στόχο την καλύτερη πρόληψη και αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων.

The post Τι πρέπει να έχουμε όλοι στο σπίτι αν ξεσπάσει κρίση – Νέα οδηγία για τις πρώτες 72 ώρες appeared first on iEidiseis.