Εφιάλτης με τιμές-ρεκόρ σε φυσικό αέριο και ρεύμα: Μνήμες 2022 στην Ευρώπη

Το φυσικό αέριο ξεπέρασε χθες τα 100 ευρώ και η χονδρική τιμή του ρεύματος υπερβαίνει σήμερα τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ αυξάνεται η ανησυχία για τις ανατιμήσεις στα πράσινα τιμολόγια τον Νοέμβριο.

Οι καταναλωτές βλέπουν να επιστρέφουν εικόνες της ενεργειακής κρίσης του 2022. Το φυσικό αέριο ξεπέρασε το όριο των 100 ευρώ για πρώτη φορά έπειτα από τέσσερα χρόνια, σχεδόν όλα τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ρεύματος βρίσκονται στο κόκκινο και οι Βρυξέλλες δεν δείχνουν να λειτουργούν.

Με το πετρέλαιο να κινείται σταθερά στα 115 δολάρια, το αέριο στα 100 ευρώ και τις τιμές ρεύματος να φτάνουν σήμερα τα 300 ευρώ στη μισή Ευρώπη, το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας που συνεδριάζει σήμερα στο Λουξεμβούργο έχει ως πρώτο θέμα στην ατζέντα του την πρόταση της Κομισιόν για αναμόρφωση των χρεώσεων των δικτύων ηλεκτρισμού.

Η υπόλοιπη ημερήσια διάταξη επιβεβαιώνει την αδράνεια της Ευρώπης απέναντι στην κρίση. Από τον ρόλο των Εθνικών Σχεδίων για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), δηλαδή των εθνικών στρατηγικών σχεδιασμών κάθε χώρας, ως εργαλείων προσέλκυσης επενδύσεων, έως τους στόχους εξηλεκτρισμού και περισσότερων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) μετά το 2030, κανένα θέμα δεν παραπέμπει σε αντανακλαστικά έκτακτης ανάγκης.

Χαρακτηριστικό είναι ότι το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας για τον φετινό χειμώνα και τους επόμενους θα συζητηθεί από τους 27 υπουργούς κάπου ανάμεσα στα υπόλοιπα θέματα, δίνοντας την εντύπωση ότι έρχεται σε δεύτερη μοίρα.

Όλα αυτά συμβαίνουν υπό τη σκιά της ραγδαίας ανόδου του αερίου, που ξεπέρασε χθες το ψυχολογικό όριο των 100 ευρώ για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022. Η τιμή του έχει τριπλασιαστεί τους τελευταίους δώδεκα μήνες και ωθεί το κόστος της χονδρικής στο ρεύμα πάνω από τα 300 ευρώ/MWh, από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία έως τη Γερμανία και την Ολλανδία.

Σε 15 αγορές η χονδρική ξεπερνά τα 300 ευρώ

Ο σημερινός χάρτης τιμών δείχνει 15 αγορές, δηλαδή σχεδόν τη μισή Ευρώπη, σε συνθήκες συναγερμού, με την εικόνα να θυμίζει ξεκάθαρα το 2022.

Η Πολωνία καταγράφει σήμερα μέση τιμή 305,59 ευρώ/MWh, η Γερμανία 314,85 ευρώ και η Τσεχία 310,71 ευρώ. Ακολουθούν η Αυστρία με 310,42 ευρώ, η Ουγγαρία με 324,58 ευρώ και η Σερβία με 330 ευρώ. Σε όλες αυτές τις αγορές χονδρικής, δηλαδή στα χρηματιστήρια ενέργειας, οι τιμές σημειώνουν τα υψηλότερα επίπεδα της χρονιάς.

Οι βραδινές αιχμές, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών σταματά να επηρεάζει την τιμή, δεν έχουν φτάσει ακόμη στα 700 και 800 ευρώ που είχαν καταγραφεί το 2022. Ωστόσο, τα 520 ευρώ/MWh στη Ρουμανία, τα 540 στην Ολλανδία, τα 542 στην Πολωνία και τα 560 στη Γερμανία προϊδεάζουν για ακόμη χειρότερα ρεκόρ.

Η Ισπανία, που παραδοσιακά έχει φθηνό ρεύμα χάρη στις ΑΠΕ, εμφανίζει μέση χονδρική 231 ευρώ. Στη Γαλλία, όπου κυριαρχεί η πυρηνική ενέργεια, η τιμή έχει εκτοξευθεί στα 267 ευρώ εξαιτίας προβλημάτων στη λειτουργία των σταθμών. Η Ελλάδα κινείται στα 238,8 ευρώ/MWh, χάρη στη μεγάλη παραγωγή των φωτοβολταϊκών, όμως ούτε αυτά τα επίπεδα αφήνουν περιθώρια ανακούφισης.

Ο Οκτώβριος κλείνει με μέση χονδρική 191 ευρώ, υψηλότερη κατά σχεδόν 22% από τον Σεπτέμβριο (157 ευρώ) και κατά 74% από τον Ιούλιο (110 ευρώ).

Σε τέσσερις ημέρες οι πάροχοι θα ανακοινώσουν τα τιμολόγια του Νοεμβρίου, του πέμπτου διαδοχικού μήνα με αυξήσεις. Η αγορά, που δοκιμάζεται όλο και περισσότερο, οδεύει προς ανατιμήσεις δύο ταχυτήτων: πιο ήπιες από τους μεγάλους παρόχους, οι οποίοι θα απορροφήσουν ένα μέρος της ανόδου της χονδρικής, και πιο έντονες από τους μικρούς.

Με αυτά τα δεδομένα, η Ελλάδα παρευρίσκεται στο σημερινό Συμβούλιο Υπουργών έχοντας περιορισμένες προσδοκίες. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, θα επαναλάβει ότι απαιτείται δημοσιονομική ευελιξία, προκειμένου να υπάρξουν άμεσα και στοχευμένα μέτρα.

Η θέση της Αθήνας συμπίπτει με αυτήν που είχε διατυπώσει ο πρωθυπουργός στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής: πιο ελαστικό ταβάνι δαπανών, δηλαδή του ανώτατου ορίου αύξησης των δαπανών βάσει των κανόνων της ΕΕ, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για επιδοτήσεις στη βενζίνη, στο ντίζελ κίνησης, στο πετρέλαιο θέρμανσης και στους λογαριασμούς ρεύματος. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχουν θετικά σημάδια.

Το ίδιο σκηνικό αναμένεται και στο Eurogroup, το συμβούλιο των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, στις 9 Νοεμβρίου, όπου θα δοθεί η επόμενη διαπραγμάτευση για τη δημοσιονομική ευελιξία. Αρκετές χώρες από την ομάδα των «φειδωλών» δεν αισθάνονται την ίδια πίεση με τον Νότο και την Ανατολική Ευρώπη για χαλάρωση του ταβανιού δαπανών.

Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής, το αίτημα της Αθήνας και της Ρώμης, που ηγούνται ενός μετώπου κυβερνήσεων της ευρύτερης περιοχής υπέρ της κεντρικής παρέμβασης για τον έλεγχο των τιμών, συνάντησε την αντίθεση σχεδόν όλων των χωρών της Δυτικής Ευρώπης και του Βορρά.

The post Εφιάλτης με τιμές-ρεκόρ σε φυσικό αέριο και ρεύμα: Μνήμες 2022 στην Ευρώπη appeared first on iEidiseis.