Μισθοί: Τι αλλάζει από σήμερα – Ποια στοιχεία μπορούν να ζητούν οι εργαζόμενοι

Αλλάζει από σήμερα, Κυριακή (1/11), το πλαίσιο για τον καθορισμό και τον έλεγχο των αμοιβών στην Ελλάδα, καθώς τίθενται σε ισχύ οι νέοι κανόνες για τη μισθολογική διαφάνεια. Οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης σε συγκριτικά στοιχεία αποδοχών, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να τεκμηριώνουν τις μισθολογικές διαφορές με αντικειμενικά κριτήρια.

Οι αλλαγές προβλέπονται στον νόμο 5316/2026, με τον οποίο ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή οδηγία 2023/970 για την ίση αμοιβή γυναικών και ανδρών που παρέχουν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα των εργαζομένων να διαπιστώνουν εάν αμείβονται διαφορετικά από συναδέλφους τους για συγκρίσιμη εργασία και, κυρίως, εάν αυτή η διαφορά δικαιολογείται από αντικειμενικούς παράγοντες.

Η ΓΣΕΕ, σε συνεργασία με τη Γραμματεία Ισότητας, δημοσιοποίησε αναλυτικό οδηγό για την εφαρμογή των νέων διατάξεων, εξηγώντας τα δικαιώματα των εργαζομένων και τις υποχρεώσεις των εργοδοτών.

Το νέο πλαίσιο δεν επιβάλλει την εξίσωση όλων των μισθών ούτε καθιστά δημόσιες τις προσωπικές αποδοχές κάθε εργαζομένου. Θεσπίζει, ωστόσο, συγκεκριμένες διαδικασίες ενημέρωσης και ελέγχου, με στόχο τον εντοπισμό αδικαιολόγητων διαφορών που συνδέονται με το φύλο.

Η μισθολογική διαφάνεια και τι δικαιούστε να μάθετε

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά όσους ήδη εργάζονται. Κάθε εργαζόμενος μπορεί πλέον να ζητήσει εγγράφως πληροφορίες για το ύψος της δικής του αμοιβής, τόσο σε ετήσια όσο και σε ωριαία βάση.

Παράλληλα, έχει δικαίωμα να πληροφορηθεί τις μέσες αποδοχές γυναικών και ανδρών που ανήκουν στην ίδια κατηγορία εργαζομένων και παρέχουν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Η ενημέρωση καλύπτει διακριτά τον βασικό μισθό, τις σταθερές παροχές και τις μεταβλητές αμοιβές, όπως τα μπόνους και τα πριμ.

Ο εργοδότης υποχρεούται να δώσει τεκμηριωμένη απάντηση το αργότερο μέσα σε δύο μήνες από την υποβολή του αιτήματος. Εάν τα στοιχεία που χορηγηθούν είναι ελλιπή ή ανακριβή, ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει πρόσθετες διευκρινίσεις.

Η διαδικασία δεν απαιτεί υποχρεωτικά ατομική επικοινωνία με την εργοδοσία. Το αίτημα μπορεί να κατατεθεί και μέσω του σωματείου ή του Συνηγόρου του Πολίτη.

Υπάρχει, πάντως, ειδική πρόβλεψη για τις περιπτώσεις όπου μια επαγγελματική κατηγορία περιλαμβάνει τόσο λίγους εργαζομένους ώστε η γνωστοποίηση των μέσων αποδοχών να επιτρέπει την ταυτοποίηση συγκεκριμένου προσώπου. Τότε, η πρόσβαση στα σχετικά δεδομένα περιορίζεται στους εκπροσώπους των εργαζομένων ή στον Συνήγορο του Πολίτη, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Τι αλλάζει στις συνεντεύξεις για εργασία

Οι νέες υποχρεώσεις αρχίζουν πριν ακόμη από την πρόσληψη.

Οι εργοδότες οφείλουν να ενημερώνουν τους υποψηφίους, πριν από την πρώτη συνέντευξη, για την αρχική αμοιβή ή το εύρος αποδοχών της προσφερόμενης θέσης. Η ενημέρωση περιλαμβάνει και τις διατάξεις της συλλογικής σύμβασης εργασίας που εφαρμόζονται στη συγκεκριμένη θέση.

Ταυτόχρονα, απαγορεύεται να ζητούν από τον υποψήφιο πληροφορίες για τις αποδοχές που λάμβανε σε προηγούμενη εργασία του.

Η απαγόρευση αποσκοπεί στο να αποτρέψει τη μεταφορά παλαιότερων μισθολογικών ανισοτήτων σε μια νέα εργασιακή σχέση. Ένας χαμηλότερος μισθός σε προηγούμενη θέση δεν μπορεί, δηλαδή, να αποτελεί τη βάση για τη διαμόρφωση των αποδοχών στη νέα εργασία μέσω τέτοιας ερώτησης.

Πότε μπορείτε να συζητάτε τον μισθό σας

Μια ακόμη αλλαγή ως προς τη μισθολογική διαφάνεια αφορά τις συμβατικές ρήτρες εμπιστευτικότητας των αποδοχών.

Οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα να γνωστοποιούν τον μισθό τους όταν αυτό γίνεται για την προστασία και τη διασφάλιση της ίσης αμοιβής. Ρήτρες που απαγορεύουν μια τέτοια γνωστοποίηση δεν έχουν ισχύ.

Επομένως, η επιχείρηση δεν μπορεί να επικαλείται μια συμβατική απαγόρευση για να εμποδίσει την άσκηση του συγκεκριμένου δικαιώματος.

Επιπλέον, οι εργοδότες υποχρεούνται να ενημερώνουν κάθε χρόνο το προσωπικό τους για τη δυνατότητα πρόσβασης στα μισθολογικά στοιχεία και για τη διαδικασία υποβολής σχετικού αιτήματος.

Τι υποχρεούνται να κάνουν όλες οι επιχειρήσεις

Το νέο πλαίσιο δεν αφορά αποκλειστικά τις μεγάλες επιχειρήσεις.

Από την 1η Νοεμβρίου, οι εργοδότες υποχρεούνται να διαθέτουν εγγράφως τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές, οι οποίες επιτρέπουν την αξιολόγηση των θέσεων εργασίας και τον έλεγχο των αποδοχών.

Τα κριτήρια καθορισμού των μισθών πρέπει να είναι αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι απαιτούμενες δεξιότητες, η προσπάθεια, η ευθύνη και οι συνθήκες εργασίας, ενώ μπορούν να συνεκτιμώνται η προϋπηρεσία και άλλοι παράγοντες που συνδέονται με την εκάστοτε θέση.

Οι μισθολογικές δομές πρέπει επίσης να προβλέπουν δυνατότητα αναθεώρησης και να αποτυπώνουν τα διαφορετικά στοιχεία αμοιβής ανά κατηγορία εργαζομένων.

Για τις επιχειρήσεις με λιγότερους από 50 εργαζομένους προβλέπεται δυνατότητα απαλλαγής από την ειδική υποχρέωση ενημέρωσης για τα κριτήρια μισθολογικής εξέλιξης. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι απαλλάσσονται από τις υπόλοιπες υποχρεώσεις διαφάνειας.

Πότε υποβάλλονται οι εκθέσεις για τους μισθούς

Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις έχουν πρόσθετες υποχρεώσεις σχετικά με την καταγραφή και την υποβολή στοιχείων για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών.

Η πρώτη προθεσμία δεν είναι ίδια για όλους, καθώς το χρονοδιάγραμμα εξαρτάται από τον αριθμό των εργαζομένων.

The post Μισθοί: Τι αλλάζει από σήμερα – Ποια στοιχεία μπορούν να ζητούν οι εργαζόμενοι appeared first on iEidiseis.