Στη δεκαετία του 1990 τα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας: Γιατί παραπέμφθηκε πάλι η Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

Τις μακροχρόνιες ελλείψεις στα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας ανέδειξε η νέα παραπομπή της Ελλάδας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτή τη φορά εξαιτίας της καθυστέρησης στην εφαρμογή της τεχνολογίας ατομικής αναγνώρισης αεροσκαφών (Mode-S). Όπως επεσήμαναν στο iEidiseis ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, το χρονοδιάγραμμα προμήθειας νέων συστημάτων έχει εκτροχιαστεί εδώ και χρόνια, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιούν εξοπλισμό παλαιότερων δεκαετιών.
Είναι άλλωστε αξιοσημείωτο πως παρότι η Ελλάδα έχει κι άλλες παραπομπές και καταδίκες από το Δικαστήριο της Ε.Ε., ακόμη και σήμερα, κρίσιμες συβάσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί, ενώ σε άλλες, το κόστος ξεπερνάει πλέον κατά πολύ τον αρχικό προϋπολογισμό. Οι τεχνολογικές ελλείψεις οδηγούν σε περιορισμό της κυκλοφορίας προκειμένου να μην τίθενται ζητήματα ασφαλείας κι ενώ μόνο την τελευταία χρονιά, έχουν ήδη σημειωθεί τέσσερα σοβαρά περιστατικά βλαβών στο FIR Αθηνών.
Συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας: «Βγήκαμε εκτός χρονοδιαγράμματος»
Σύμφωνα με όσα σχολίασε στο iEidiseis ο Παναγιώτης Ψαρός, πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδος (ΕΕΕΚΕ), «είναι μια προαναγγελθείσα παραπομπή, αν και η αλήθεια είναι ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στήριξε αρκετά την Ελλάδα όλο αυτό το διάστημα. Πέρυσι το καλοκαίρι, μας έδωσαν την ευκαιρία να φτιάξουμε το περίφημο action plan των 364 σημείων και εφόσον το τηρούσαμε, είχαν υποσχεθεί ότι δεν θα μας παραπέμψουν».
Παρόλα αυτά, όπως ανέφερε ο κ. Ψαρός, «δεσμευθήκαμε σε ένα χρονοδιάγραμμα με βάθος τριετίας. Κι όμως βγήκαμε εκτός χρονοδιαγράμματος από τον πρώτο κιόλας μήνα επειδή υπήρχαν ανέφικτοι στόχοι. Για ακόμη μια φορά επομένως, ήμασταν κατώτεροι των περιστάσεων».
«Θα φτάσουμε το 2030 για να εκσυγχρονιστούν τα συστήματα»
Έπειτα από την ανακοίνωση της παραπομπής, πηγές του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών μετάφεραν πως η προμήθεια και εγκατάσταση νέων ραντάρ με δυνατότητα Mode S βρίσκεται πλέον στο στάδιο της υπογραφής.
Όπως υποστήριξε όμως ο κ. Ψαρός, «αυτό που μας καίει δεν είναι τόσο η προμήθεια των ραντάρ, που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα προχωρήσει. Συνολικά, μιλάμε για 15 νέες κεφαλές ραντάρ. Για τις 8 εξ αυτών βρισκόμαστε σε φάση υπογραφής, οι έξι έχουν κατακυρωθεί στην εταιρεία Thales και το ζήτημα έχει περάσει το Ελεγκτικό Συνέδριο. Οι υπόλοιπες δύο έχουν κατακυρωθεί στην εταιρεία Indra. Για τις υπόλοιπες 7 νέες κεφαλές, αναμένεται να προκηρυχθεί νέος ανοιχτός διαγωνισμός».
Το ζήτημα όμως σύμφωνα με τον ίδιο είναι ότι «πρόκειται για μια σύμβαση διάρκειας 36 μηνών. Θα φτάσουμε το 2030 μέχρι να εκσυγχρονιστούν τα συστήματα».
«Δεν έχουμε τα απαραίτητα δεδομένα»
Αναφορικά με τη μη εφαρμογή της τεχνολογίας ατομικής αναγνώρισης αεροσκαφών (Mode-S) για την οποία παραπέμφθηκε η Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ε.Ε., ο κ. Ψαρός σχολίασε πως «αυτή η τεχνολογία μεταφέρει από το αεροπλάνο, πολλή περισσότερη πληροφορία από το συμβατικό σύστημα αναγνώρισης. Αυτή τη στιγμή, δεν έχουμε τα δεδομένα που θα παρείχε αυτή η τεχνολογία, με αποτέλεσμα να ρωτάμε τους πιλότους προκειμένου να μας μεταφέρουν πληροφορίες, όταν χρειαστεί. Επιπλέον, αυτά τα δεδομένα, θα επέτρεπαν τη χρήση καλύτερων εργαλείων αυτοματισμού, που θα έκαναν πιο εύκολη τη δουλειά των ελεγκτών».
«Όλες οι άλλες χώρες έχουν αυτά τα συστήματα»
Παρόλα αυτά, όπως ανέφερε ο κ. Ψαρός, «αυτό που μας καίει, είναι το κεντρικό σύστημα επεξεργασίας, το DPS, που αποτελεί την καρδιά της τωρινής παραπομπής. Χωρίς αυτό, δεν μπορούν να αξιοποιηθούν οι νέες προμήθειες. Άλλωστε, εξαιτίας της έλλειψης του DPS, έχουμε ήδη μια παραπομπή και μια καταδίκη από το Δικαστήριο της Ε.Ε.».
Άλλωστε, όπως εξήγησε ο ίδιος, «χωρίς το DPS, δεν μπορούμε να εκπέμψουμε ούτε το DLS», το οποίο είναι μια υπηρεσία ψηφιακής επικοινωνίας μεταξύ αεροσκαφών και επίγειων συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, που επιτρέπει την ανταλλαγή μηνυμάτων και πληροφοριών, χωρίς τη χρήση ασυρμάτου».
Όπως ανέφερε ο κ. Ψαρός, «έχουμε ήδη καταδίκη για το DLS, καθώς έχει τοποθετηθεί η κατάλληλη εγκατάσταση, αλλά δεν μπορούμε να εκπέμψουμε, με αποτέλεσμα να μην πληρούμε τον κανονισμό. Άλλωστε, αν δεν βάλουμε το DLS, δεν μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τις λειτουργίες των ραντάρ Mode-S, που είναι το ζήτημα για το οποίο έγινε η παραπομπή της Ελλάδας. Επομένως, χωρίς το DPS, ότι άλλο και να βάλουμε είναι “δώρον άδωρον”».
Κι όλα αυτά συμβαίνουν ενώ σύμφωνα με τον κ. Ψαρό, «αυτά είναι συστήματα που τα έχουν εδώ και χρόνια όλες οι ευρωπαϊκές χώρες και η Αίγυπτος με την Τουρκία. Μόνο εμείς δεν τα έχουμε».
Συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας: «Ιστορία αποτυχίας 10 χρόνων»
Ακόμη σημαντικότερα, ο κ. Ψαρός ανέφερε πως «το DPS αποτελεί μια ιστορία αποτυχίας των ηγεσιών του υπουργείου και της ΥΠΑ. Εδώ και 10 χρόνια προσπαθούμε να διαπραγματευθούμε απευθείας με έναν προμηθευτή, κι ακόμη δεν έχει γίνει τίποτα. Την μια φορά η υπόθεση “έπεσε” στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ενώ σήμερα οι πληροφορίες λένε πως έχει εκτοξευθεί το κόστος. Διαπραγματευθήκαμε έναν προϋπολογισμό και το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης φαίνεται πως είναι η αύξηση του κόστους κατά 10%-20%».
«Ξεπερνάει τα 190 εκατ. ευρώ»
Πράγματι, όπως έχει ήδη γράψει το iEidiseis, το έργο της αναβάθμισης επτά θέσεων ραντάρ και του συστήματος επεξεργασίας δεδομένων πτήσεων (DPS), είχε προϋπολογισμό περίπου 76 εκατομμυρίων ευρώ και εκτινάχθηκε σε περισσότερα από 160 εκατομμύρια ευρώ.
Όπως ανέφερε ο κ. Ψαρός, «το DPS είχε ανώτατη κατ΄ εκτίμηση δαπάνη περίπου 126 εκατομμύρια ευρώ και η προμήθεια των 7 νέων κεφαλών ραντάρ, περίπου 42 εκατομμύρια ευρώ. Τελικά το έργο “έσπασε” στα δύο και πλέον πληροφορίες λένε ότι το κόστος μόνο του DPS έχει ανέλθει πλέον στα 150 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα το κόστος του συνόλου του έργου να ξεπερνάει πλέον τα 190 εκ. ευρώ».
«Οι συνάδελφοι στο εξωτερικό μας θεωρούν ήρωες»
Στην ουσία, σύμφωνα με τον κ. Ψαρό, «υπήρξε μεγάλη πίεση να προχωρήσει η διαδικασία, όμως δεν είναι δυνατόν να βγαίνει ένας προϋπολογισμός και το αποτέλεσμα από την απευθείας διαπραγμάτευση να οδηγεί σε υψηλότερο κόστος. Οι νόμοι προμηθειών υπάρχει για ένα λόγο. Υπάρχουν τόσες παρατυπίες που υπάρχει κίνδυνος να μην σταθεί στον προσυμβατικό έλεγχο που θα πραγματοποιήσει το Ελεγκτικό Συνέδριο».
Το ζητούμενο σύμφωνα με τον ίδιο είναι «να μην καταρρεύσει κι αυτή η προσπάθεια, επειδή εδώ και τόσα χρόνια έχουμε μείνει χωρίς σύστημα ραντάρ και λειτουργούμε με τεχνολογία του 1990. Κι ως αποτέλεσμα, προκειμένου να μην τίθεται ζήτημα ασφαλείας, μειώνεται ο αριθμός των πτήσεων και οδηγούμαστε σε καθυστερήσεις. Οι συνάδελφοι στο εξωτερικό μας θεωρούν ήρωες που δουλεύουμε όπως δουλεύουμε και την συγκεκριμένη κυκλοφορία που έχουμε».
Πηγή: iEidiseis











