Deutsche Bank: Πώς «κρύφτηκαν» ζημιές έως 800 εκατ. ευρώ στην Ιταλία – Το μυστικό λογιστικό σύστημα

Ένα εσωτερικό τραπεζικό παρασκήνιο που εκτείνεται σε περισσότερο από μία δεκαετία φέρνουν στο φως οι Financial Times, αποκαλύπτοντας πώς η ιταλική μονάδα της Deutsche Bank φέρεται να έκρυβε ζημιές εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ από στεγαστικά δάνεια. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα παράλληλο σύστημα λογιστικών καταγραφών, συναλλαγές με παράγωγα χωρίς σαφή οικονομική αιτιολόγηση και ένα αποθεματικό που χρησιμοποιούνταν για να καλύπτονται αποκλίσεις από τους στόχους κερδοφορίας.
Η υπόθεση δεν αφορά απλώς λογιστικές αστοχίες. Σύμφωνα με τα ευρήματα εσωτερικής έρευνας που επικαλείται η βρετανική εφημερίδα, οι πρακτικές αυτές επέτρεπαν στην ιταλική θυγατρική να εμφανίζει καλύτερη οικονομική εικόνα, ενώ σημαντικές πληροφορίες για τον πιστωτικό κίνδυνο δεν έφταναν εγκαίρως στα κεντρικά συστήματα του γερμανικού ομίλου.
Το μέγεθος των πιθανών ζημιών υπολογίζεται έως και στα 800 εκατ. ευρώ. Η Deutsche Bank υποστηρίζει ότι διερεύνησε τα ιστορικά ζητήματα, ενημέρωσε τις αρμόδιες εποπτικές αρχές και προχώρησε σε διορθωτικές ενέργειες. Παράλληλα, η εσωτερική έρευνα δεν κατέληξε, σύμφωνα με την τράπεζα, σε διαπίστωση σκόπιμης παραβατικής συμπεριφοράς ή συμπαιγνίας.
Deutsche Bank: Το κρυφό αποθεματικό και οι ζημιές των 800 εκατ. ευρώ
Σύμφωνα με το δημοσίευμα των Financial Times, οι πρακτικές που ερευνήθηκαν αφορούσαν τη διαχείριση του χαρτοφυλακίου στεγαστικών δανείων της ιταλικής μονάδας της Deutsche Bank και είχαν διάρκεια μεγαλύτερη της δεκαετίας.
Κεντρικό ρόλο φέρεται να είχε ένα αποθεματικό, γνωστό εσωτερικά με την ιταλική ονομασία «Tesoretto». Το συγκεκριμένο κεφάλαιο χρησιμοποιούνταν για να καλύπτονται αποκλίσεις από τους στόχους κερδοφορίας, δημιουργώντας μια διαφορετική εικόνα για τις πραγματικές οικονομικές επιδόσεις της μονάδας.
Η εσωτερική έρευνα εντόπισε επίσης συναλλαγές σε παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα συνολικής αξίας περίπου 900 εκατ. ευρώ, οι οποίες, σύμφωνα με τα ευρήματα που επικαλούνται οι FT, δεν διέθεταν σαφή οικονομική αιτιολόγηση.
Το ζήτημα δεν περιοριζόταν στις λογιστικές εγγραφές. Η ιταλική μονάδα φέρεται να μην προωθούσε επί σειρά ετών στα κεντρικά συστήματα διαχείρισης κινδύνου στοιχεία για στεγαστικά δάνεια ύψους περίπου 2,8 δισ. ευρώ. Έτσι, η κεντρική διοίκηση του ομίλου δεν είχε πλήρη εικόνα για ένα σημαντικό τμήμα του χαρτοφυλακίου.
Τα 522 εκατ. ευρώ που δηλώθηκαν στην ΕΚΤ και η πραγματική έκταση των απωλειών
Ένα από τα κρίσιμα σημεία της υπόθεσης αφορά τα ποσά που είχαν ήδη καταγραφεί και γνωστοποιηθεί στις εποπτικές αρχές.
Το 2020, η Deutsche Bank ενημέρωσε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για πραγματοποιηθείσες ζημιές ύψους 522 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι Financial Times, η συνολική έκθεση της ιταλικής μονάδας, εάν συνυπολογίζονταν και οι μη πραγματοποιηθείσες απώλειες, υπολογιζόταν τότε σε περίπου 779 εκατ. ευρώ.
Η διαφορά ανάμεσα στις πραγματοποιηθείσες ζημιές και στη συνολική εκτιμώμενη έκθεση αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος που επιχειρούσε να αποσαφηνίσει η εσωτερική έρευνα.
Η υπόθεση συνδέεται, μεταξύ άλλων, με αλλαγή της ιταλικής νομοθεσίας το 2007, η οποία επέτρεψε στους δανειολήπτες να αποπληρώνουν πρόωρα στεγαστικά δάνεια σταθερού επιτοκίου χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.
Η ιταλική μονάδα δεν προσάρμοσε εγκαίρως τα μοντέλα τιμολόγησης και διαχείρισης κινδύνου στις νέες συνθήκες. Ως αποτέλεσμα, φέρεται να προχώρησε σε αγορές αντισταθμίσεων κινδύνου που δεν ήταν αναγκαίες, δημιουργώντας πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις.
Project Aetos: Η εσωτερική έρευνα που αποκάλυψε το παρασκήνιο
Η Deutsche Bank πραγματοποίησε εσωτερική έρευνα με την κωδική ονομασία Project Aetos, προκειμένου να εξετάσει τις πρακτικές της ιταλικής θυγατρικής.
Τα ευρήματα, όπως περιγράφονται στο ρεπορτάζ των FT, ανέδειξαν προβλήματα στην καταγραφή των συναλλαγών, στην εποπτεία του πιστωτικού κινδύνου και στη διαβίβαση κρίσιμων στοιχείων προς τα κεντρικά της τράπεζας.
Η έρευνα δεν δημοσιοποιήθηκε στο σύνολό της, ωστόσο το περιεχόμενό της φέρεται να περιλαμβάνει λεπτομέρειες για τις λογιστικές προσαρμογές και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε το παράλληλο σύστημα καταγραφής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση της διοίκησης απέναντι στην έρευνα. Το 2018, όταν ξεκίνησε το Project Aetos, ο σημερινός διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, Christian Sewing, φέρεται να αντέδρασε έντονα στο αρχικό πλαίσιο της διερεύνησης.
Σε ηλεκτρονικό μήνυμα που επικαλούνται οι Financial Times, ο Sewing έγραψε: «Το κείμενο διαβάζεται σαν να υπάρχει τεκμήριο ενοχής. Είμαι εξοργισμένος».
Το όνομά του εμφανίζεται και σε προγενέστερο στάδιο της υπόθεσης. Το 2014, όταν είχε υπό την εποπτεία του τη μονάδα εσωτερικού ελέγχου, είχε πραγματοποιηθεί έρευνα που είχε εντοπίσει προβλήματα στη διαχείριση κινδύνων της ιταλικής θυγατρικής. Ωστόσο, οι αλλαγές που είχαν συζητηθεί τότε δεν εφαρμόστηκαν.
Οι αποζημιώσεις των στελεχών και τα ερωτήματα για τη λογοδοσία
Ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της υπόθεσης αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν τα στελέχη που συνδέονταν με την επίμαχη περίοδο.
Σύμφωνα με τους Financial Times, η Deutsche Bank αποφάσισε να μην ανακτήσει αναβαλλόμενες αμοιβές ύψους περίπου 5,25 εκατ. ευρώ από στελέχη που είχαν συνδεθεί με την υπόθεση.
Παράλληλα, για ορισμένα ανώτερα στελέχη προβλέπονταν συνολικά αποζημιώσεις αποχώρησης περίπου 8,1 εκατ. ευρώ.
Η τράπεζα δεν προχώρησε σε απολύσεις των εμπλεκόμενων στελεχών. Όπως υποστήριξε, η εσωτερική έρευνα δεν διαπίστωσε σκόπιμη παραβατική συμπεριφορά ή συμπαιγνία, στοιχείο που επικαλέστηκε στο πλαίσιο της διαχείρισης της υπόθεσης.
Τα ποσά αυτά, ωστόσο, αναμένεται να τροφοδοτήσουν τη συζήτηση για το επίπεδο λογοδοσίας στο εσωτερικό ενός από τους μεγαλύτερους τραπεζικούς ομίλους της Ευρώπης, ιδίως όταν οι πρακτικές που ερευνήθηκαν φέρονται να επηρέασαν την εικόνα των οικονομικών αποτελεσμάτων επί σειρά ετών.
Deutsche Bank και KPMG: Γιατί δεν εντοπίστηκε εγκαίρως το λογιστικό πρόβλημα
Ερωτήματα εγείρονται και για τον εξωτερικό έλεγχο της ιταλικής μονάδας.
Η KPMG, η οποία είχε αναλάβει τον έλεγχο της θυγατρικής κατά την επίμαχη περίοδο, δεν εντόπισε το αποθεματικό που περιγράφεται στο δημοσίευμα. Η συγκεκριμένη παράμετρος προσθέτει ακόμη μία διάσταση στην υπόθεση, καθώς αναδεικνύει τα όρια των ελεγκτικών μηχανισμών όταν κρίσιμες πληροφορίες δεν καταγράφονται με διαφανή τρόπο στα επίσημα συστήματα.
Από την πλευρά της, η Deutsche Bank δήλωσε στους Financial Times ότι εξέτασε διεξοδικά τα ιστορικά ζητήματα, ενημέρωσε τους αρμόδιους εποπτικούς φορείς και τον ελεγκτή της και έλαβε μέτρα για την αποκατάσταση των προβλημάτων.
Η υπόθεση της ιταλικής θυγατρικής αφήνει, πάντως, ανοιχτά σημαντικά ερωτήματα για το πώς ένας μηχανισμός που φέρεται να λειτουργούσε επί χρόνια δεν εντοπίστηκε εγκαίρως από τα συστήματα εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου. Και κυρίως, για το κατά πόσο οι διορθωτικές κινήσεις που ακολούθησαν ήταν ανάλογες με το μέγεθος των οικονομικών απωλειών και των οργανωτικών αδυναμιών που περιγράφει η έρευνα.
Πηγή: iEidiseis











