
Συνέντευξη στο iEidiseis παραχώρησε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη που γιορτάζεται σήμερα, ο Δρ Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, καθηγητής Παθολογίας – Μεταβολικών Νοσημάτων, του ΕΚΠΑ, Α΄ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο στο ΓΝΑ «Λαϊκό» και πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας.
Ο καθηγητής αναφέρθηκε στα ελληνικά δεδομένα που συλλέχθηκαν για ένα σύστημα αυτοματοποιημένης χορήγησης ινσουλίνης, και τη σημασία της εκπαίδευσης, της εξατομίκευσης και της ισότιμης πρόσβασης στη σύγχρονη φροντίδα.
-Κύριε Μακρυλάκη, ποια είναι η σημασία της δημοσίευσης δεδομένων πραγματικού κόσμου από την Ελλάδα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Τύπου 1;
Τα δεδομένα πραγματικής κλινικής πρακτικής έχουν ιδιαίτερη αξία, γιατί μας επιτρέπουν να δούμε πώς αποδίδει μια θεραπευτική τεχνολογία στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων με διαβήτη, πέρα από το ελεγχόμενο περιβάλλον μιας κλινικής μελέτης.
Η συγκεκριμένη ανάλυση αφορά 2.284 χρήστες του MiniMed 780G στην Ελλάδα και μας δίνει μια εκτεταμένη εικόνα των αποτελεσμάτων της χρήσης του στη συνήθη φροντίδα. Είναι σημαντικό να διαθέτουμε στοιχεία από τη δική μας χώρα, ώστε η συζήτηση για τις δυνατότητες της τεχνολογίας να στηρίζεται και στην ελληνική πραγματικότητα.
Τα ευρήματα είναι πολύ ενθαρρυντικά. Βεβαίως, πρόκειται για μελέτη παρατήρησης σε χρήστες του συστήματος και τα αποτελέσματά της χρειάζεται να ερμηνεύονται με βάση αυτόν τον σχεδιασμό.
-Ποιο εύρημα των ελληνικών δεδομένων θεωρείτε ότι έχει τη μεγαλύτερη κλινική σημασία;
Θα ξεχώριζα το ότι περίπου τρεις στους τέσσερις χρήστες πέτυχαν τον στόχο για τον χρόνο εντός του επιθυμητού εύρους γλυκόζης. Πρόκειται για τον δείκτη Time in Range, ή TIR, δηλαδή το ποσοστό της ημέρας κατά το οποίο η γλυκόζη βρίσκεται μεταξύ 70 και 180 mg/dL. Για τους περισσότερους ανθρώπους με διαβήτη τύπου 1, επιδιώκουμε αυτός ο χρόνος να ξεπερνά το 70%, με εξατομίκευση όπου χρειάζεται.
Στο σύνολο των 2.284 χρηστών, ο μέσος TIR ήταν 75,4% και το 74,5% πέτυχε TIR πάνω από 70%. Στην υποομάδα των 1.234 χρηστών με διαθέσιμα δεδομένα πριν και μετά την ενεργοποίηση της αυτοματοποιημένης λειτουργίας, το ποσοστό επίτευξης αυτού του στόχου αυξήθηκε από 36,1% σε 72,8%.
Το ουσιαστικό μήνυμα είναι ότι πολύ καλή γλυκαιμική ρύθμιση μπορεί να επιτευχθεί και στις πραγματικές συνθήκες της καθημερινότητας.
-Πώς μεταφράζεται ένα υψηλότερο Time in Range στην καθημερινότητα ενός ανθρώπου με ΣΔτ1;
Για να γίνει πιο χειροπιαστό, αύξηση του χρόνου εντός εύρους κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες σημαίνει περίπου δυόμισι επιπλέον ώρες την ημέρα με τη γλυκόζη στα επιθυμητά επίπεδα. Επιδιώκουμε περισσότερες τέτοιες ώρες, περιορίζοντας παράλληλα τον χρόνο σε υπογλυκαιμία.
Υπάρχει όμως και η καθημερινή επιβάρυνση της διαχείρισης. Ο διαβήτης τύπου 1 απαιτεί πολλές επαναλαμβανόμενες αποφάσεις γύρω από την ινσουλίνη, το φαγητό και τη σωματική δραστηριότητα. Τα συστήματα αυτοματοποιημένης χορήγησης ινσουλίνης, γνωστά ως AID, αναλαμβάνουν ένα μέρος αυτών των προσαρμογών, αξιοποιώντας τις μετρήσεις του αισθητήρα γλυκόζης.
Αυτό μπορεί να ελαφρύνει το καθημερινό φορτίο. Ο χρήστης εξακολουθεί, ωστόσο, να συμμετέχει ενεργά, ιδίως με τη δήλωση των υδατανθράκων και τη χορήγηση της γευματικής δόσης. Η εκπαίδευση και η συνεργασία με τη θεραπευτική ομάδα παραμένουν απαραίτητες.
-Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα αποτελέσματα μπορούν να γίνουν ακόμη καλύτερα όταν το σύστημα χρησιμοποιείται με τις βέλτιστες ρυθμίσεις. Πόσο σημαντική είναι η σωστή εξατομίκευση της θεραπείας;
Η τεχνολογία είναι ένα ισχυρό θεραπευτικό εργαλείο και η σωστή αξιοποίησή της απαιτεί εκπαίδευση, κατάλληλες ρυθμίσεις και επανεκτίμηση. Στην ελληνική ανάλυση, οι 1.234 χρήστες που χρησιμοποιούσαν σταθερά τις συνιστώμενες ρυθμίσεις είχαν μέσο χρόνο εντός εύρους 78,8%. Το εύρημα αναδεικνύει τη σημασία της προσεκτικής ρύθμισης του συστήματος, χωρίς η σύγκριση αυτή να αποδεικνύει από μόνη της ότι η διαφορά οφείλεται αποκλειστικά στις ρυθμίσεις.
Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές ανάγκες και καθημερινότητα. Οι ρυθμίσεις πρέπει επομένως να επιλέγονται σε συνεργασία με τη θεραπευτική ομάδα, με βάση τους στόχους και τις ιδιαιτερότητές του.
Η εξατομίκευση συνεχίζεται και μετά την έναρξη του συστήματος. Χρειάζεται να αξιοποιούμε τα δεδομένα, να συζητούμε τις δυσκολίες και να προσαρμόζουμε τη θεραπεία όταν είναι απαραίτητο.
-Παρά τα αποτελέσματα αυτά, γιατί η πρόσβαση στις τεχνολογίες AID εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό ζήτημα στην Ελλάδα;
Εδώ ακριβώς βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις. Παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας και τα αποτελέσματα που βλέπουμε πλέον και στον ελληνικό πληθυσμό, η χρήση αντλιών ινσουλίνης στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων AID, παραμένει σχετικά χαμηλή.
Η πρόσβαση σε μια τέτοια τεχνολογία περιλαμβάνει ολόκληρη τη διαδρομή της φροντίδας: ενημέρωση για τις διαθέσιμες επιλογές, αξιολόγηση των αναγκών, εκπαίδευση στην έναρξη και σταθερή υποστήριξη στη συνέχεια.Χρειάζονται επαρκώς στελεχωμένα Διαβητολογικά Κέντρα και Ιατρεία, με χρόνο και προσωπικό για να υποστηρίζουν ουσιαστικά τους χρήστες. Χρειάζεται επίσης να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες που δημιουργούν η απόσταση από εξειδικευμένες υπηρεσίες, οι διαδικασίες πρόσβασης και η περιορισμένη εξοικείωση με την τεχνολογία.
Ως Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία, θεωρούμε σημαντικό κάθε άνθρωπος με διαβήτη τύπου 1 να έχει τη δυνατότητα να ενημερώνεται και να αξιολογείται για τις κατάλληλες θεραπευτικές επιλογές, όπου κι αν κατοικεί. Η διάθεση του συστήματος πρέπει να συνοδεύεται από τις υπηρεσίες που χρειάζονται για την αποτελεσματική και ασφαλή χρήση του.
-Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι η αυτοματοποιημένη χορήγηση ινσουλίνης (AID) αλλάζει πλέον το πρότυπο φροντίδας στον ΣΔτ1;
Αναμφίβολα ναι, η αυτοματοποιημένη χορήγηση ινσουλίνης αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε τη θεραπεία. Ένα μέρος των επαναλαμβανόμενων προσαρμογών της ινσουλίνης περνά στο σύστημα, ενώ ο άνθρωπος με διαβήτη και η θεραπευτική ομάδα μπορούν να επικεντρωθούν περισσότερο στις συνολικές ανάγκες της καθημερινότητας.
Το ζητούμενο είναι καλύτερη ρύθμιση, με ασφάλεια και μικρότερη επιβάρυνση. Παράλληλα, η εκπαίδευση, η παρακολούθηση και η ενεργός συμμετοχή του χρήστη εξακολουθούν να έχουν κεντρικό ρόλο.
Η πρόοδος έχει αξία όταν βοηθά τον άνθρωπο να ζει καλύτερα, αφιερώνοντας λιγότερη ενέργεια στη συνεχή διαχείριση του διαβήτη. Τα συστήματα αυτά παίρνουν το φορτίο της ενασχόλησης με τη νόσο από τον άνθρωπο με διαβήτη, προσφέροντάς του καλύτερη ρύθμιση με λιγότερη ενεασχόληση. Αυτή είναι μια ουσιαστική διάσταση της αλλαγής που φέρνει η τεχνολογία στη φροντίδα.
-Η τεχνολογία για τη διαχείριση του διαβήτη εξελίσσεται με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Πόσο σημαντικό είναι οι νέες τεχνολογικές εξελίξεις να φτάνουν έγκαιρα και ισότιμα στους ανθρώπους με ΣΔτ1 στην Ελλάδα;
Είναι σημαντικό να αξιολογούμε εγκαίρως τις νέες τεχνολογίες και να οργανώνουμε την ένταξή τους στη φροντίδα με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση και τις ανάγκες των ανθρώπων με διαβήτη. Η ισότιμη πρόσβαση προϋποθέτει σαφείς διαδικασίες, ενημέρωση και υποστήριξη, ώστε η δυνατότητα αξιοποίησης της καινοτομίας να μη δημιουργεί νέες ανισότητες.
Η αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνει το κλινικό όφελος, την καθημερινή επιβάρυνση, την υποστήριξη που απαιτείται και το συνολικό κόστος σε βάθος χρόνου. Ελληνική οικονομική ανάλυση για το MiniMed 780G έχει προβλέψει ότι μπορεί να αποτελεί οικονομικά αποδοτική επιλογή, με τα αποτελέσματα να εξαρτώνται από τη θεραπεία με την οποία συγκρίνεται. Πρόκειται για προβολές μοντέλου και όχι για άμεσα καταγεγραμμένη εξοικονόμηση στο ελληνικό σύστημα υγείας.
Η πρόκληση είναι να χρηματοδοτούμε τεκμηριωμένες θεραπευτικές επιλογές και να εξασφαλίζουμε τις υπηρεσίες που χρειάζονται για να αποδώσουν στην πράξη.
-Αν έπρεπε να θέσετε μία προτεραιότητα για το μέλλον της φροντίδας των ανθρώπων με ΣΔτ1 στην Ελλάδα, ποια θα ήταν αυτή;
Θα έθετα ως προτεραιότητα την ενίσχυση των οργανωμένων υπηρεσιών φροντίδας του διαβήτη. Χρειαζόμαστε επαρκώς στελεχωμένες ομάδες, που να μπορούν να προσφέρουν εξατομικευμένη θεραπεία, εκπαίδευση στη χρήση της τεχνολογίας και συνεχή υποστήριξη.
Τα ελληνικά δεδομένα μάς δίνουν ένα ακόμη τεκμήριο για τις δυνατότητες της σύγχρονης θεραπείας. Το επόμενο βήμα είναι να μετατρέψουμε αυτή τη γνώση σε μετρήσιμο όφελος για περισσότερους ανθρώπους, με καλύτερη ρύθμιση και καλύτερη καθημερινότητα.
Η ουσιαστική πρόσβαση στην τεχνολογία περιλαμβάνει και την πρόσβαση στην ομάδα που θα βοηθήσει τον άνθρωπο να την αξιοποιήσει.
Πηγή: iEidiseis
* e-koufalia.gr * Ανεξάρτητη ενημέρωση για το Δήμο Χαλκηδόνος



