Ισπανία: «Με κανονική πορεία;» – Ο συγκλονιστικός διάλογος πριν από τη σύγκρουση των τρένων με τους 68 νεκρούς

Η εντολή να συνεχίσει με κανονική ταχύτητα το τρένο που αργότερα θα προσέκρουε σε ακινητοποιημένο συρμό, αλλά και η τελευταία προειδοποίηση που έφτασε στο κέντρο ελέγχου μόλις πέντε λεπτά πριν από τη σύγκρουση, καταγράφονται σε ηχητικά ντοκουμέντα από τη σύγκρουση τρένων στην Ισπανία. Οι συνομιλίες, που δημοσιοποιήθηκαν την Τετάρτη (28/10) από την El País και την Cadena SER, φωτίζουν τις κρίσιμες αποφάσεις που προηγήθηκαν του δυστυχήματος στην Ούρδα του Τολέδο, όπου τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο διάλογος ανάμεσα στον ελεγκτή κυκλοφορίας του σταθμού Ατότσα της Μαδρίτης, στην Ισπανία, και τον μηχανοδηγό του AVE της Renfe. Παρότι το ηλεκτρονικό σύστημα ασφαλείας LZB είχε τεθεί εκτός λειτουργίας, ο ελεγκτής επέτρεψε στο τρένο να συνεχίσει την πορεία του κανονικά, αντί να κινηθεί με οπτική επιτήρηση της γραμμής και ανώτατη ταχύτητα 40 χιλιομέτρων την ώρα.

Ο μηχανοδηγός ζήτησε να επιβεβαιώσει ότι είχε κατανοήσει σωστά την εντολή. Η απάντηση ήταν καταφατική.

Λίγα λεπτά αργότερα, η μηχανοδηγός του Iryo ενημέρωσε το ίδιο κέντρο ελέγχου ότι η αμαξοστοιχία της εξακολουθούσε να βρίσκεται ακινητοποιημένη. Ωστόσο, σύμφωνα με τις συνομιλίες που δημοσιοποιήθηκαν, δεν ακολούθησε προειδοποίηση προς το AVE, το οποίο κατευθυνόταν προς το σημείο όπου είχε σταματήσει ο προπορευόμενος συρμός.

«Με κανονική πορεία;»

Η πρώτη από τις κρίσιμες ηχογραφήσεις αφορά την επικοινωνία του κέντρου ελέγχου με τον μηχανοδηγό της αμαξοστοιχίας 2080 της Renfe, η οποία βρισκόταν περίπου 25 χιλιόμετρα πίσω από το Iryo.

Η συνομιλία διαρκεί περισσότερο από πέντε λεπτά. Στην αρχή της, ο ελεγκτής εμφανίζεται να μην έχει ξεκαθαρίσει τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί μετά τη βλάβη του συστήματος ασφαλείας. Τελικά, στις 08:36, ώρα Ισπανίας, μεταδίδει την οδηγία για επανεκκίνηση της πορείας.

Ο διάλογος, σύμφωνα με το ηχητικό υλικό, έχει ως εξής:

• Ελεγκτής: «Κέντρο Ελέγχου Ατότσα προς μηχανοδηγό της αμαξοστοιχίας 2080».
• Μηχανοδηγός: «Ναι».
• Ελεγκτής: «Στις 08:36».
• Μηχανοδηγός: «Ναι».
• Ελεγκτής: «Μηχανοδηγέ της αμαξοστοιχίας 2080, αποσυνδέστε και επανασυνδέστε το LZB. Συνεχίστε την πορεία σας και στη συνέχεια κινηθείτε σύμφωνα με το BSL, με κανονική πορεία».
• Μηχανοδηγός: «Με κανονική πορεία;»
• Ελεγκτής: «Ναι».

Η ερώτηση του μηχανοδηγού αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το πρίσμα όσων ακολούθησαν. Ο χειριστής επιβεβαίωσε ότι το AVE μπορούσε να συνεχίσει κανονικά, χωρίς προηγουμένως να έχει διαπιστωθεί ότι το Iryo είχε απομακρυνθεί από το τμήμα της γραμμής που επρόκειτο να διανύσει.

Πάντως, σύμφωνα με την ισπανική κυβέρνηση, η απόφαση αυτή παραβίαζε το προβλεπόμενο πρωτόκολλο για τη διαχείριση της κυκλοφορίας όταν το ηλεκτρονικό σύστημα ασφαλείας δεν λειτουργεί.

Υπό αυτές τις συνθήκες, οι μηχανοδηγοί όφειλαν να κινούνται με οπτική επιτήρηση, ώστε να μπορούν να σταματήσουν εάν διαπίστωναν κάποιο εμπόδιο στη γραμμή, χωρίς να υπερβαίνουν τα 40 χιλιόμετρα την ώρα.

Αντίθετα, το AVE έλαβε άδεια να συνεχίσει την πορεία του με κανονική ταχύτητα, παρότι δεν είχε επιβεβαιωθεί ότι η γραμμή μπροστά του ήταν ελεύθερη.

Ενημέρωσε ότι το τρένο ήταν ακινητοποιημένο

Η δεύτερη ηχογράφηση αφορά την επικοινωνία της μηχανοδηγού του Iryo με το κέντρο ελέγχου στις 08:41, περίπου πέντε λεπτά μετά την εντολή προς το AVE.

Η μηχανοδηγός αναφέρει ότι έχει χαθεί η επικοινωνία με το σύστημα ασφαλείας και ότι η αμαξοστοιχία της παραμένει σταματημένη μπροστά από το σήμα εισόδου στον σταθμό της Ούρδα. Συγκεκριμένα, ακούγεται να λέει: «Καλημέρα, Ατότσα. Είχα απώλεια μετάδοσης ενώ κινούμουν με το BZL. […] Δεν έχω ανακτήσει τη μετάδοση. Είμαι ακινητοποιημένη μπροστά από το σήμα εισόδου στην Ούρδα».

Ακολουθεί ανταλλαγή μηνυμάτων με τον ελεγκτή, ο οποίος επιχειρεί να διατυπώσει τις οδηγίες που πρέπει να εφαρμοστούν.

• Ελεγκτής: «Εντάξει, μια στιγμή. Η οδηγία αναφέρει: Μηχανοδηγέ της αμαξοστοιχίας 6076, αποσυνδέστε και επανασυνδέστε».
• Μηχανοδηγός: «Και επανασυνδέστε».
• Ελεγκτής: «Επανεκκινήστε την πορεία, υπό την προστασία του BFL, με κανονική ταχύτητα».

Έτσι, και η μηχανοδηγός του Iryo λαμβάνει οδηγία να συνεχίσει κανονικά, παρά τη βλάβη του συστήματος ασφαλείας.

Η συγκεκριμένη συνομιλία είναι σημαντική για δύο λόγους. Αφενός, επιβεβαιώνει ότι το κέντρο ελέγχου είχε ενημερωθεί για τη θέση του ακινητοποιημένου τρένου. Αφετέρου, καταγράφει ότι η οδηγία για κανονική κυκλοφορία δεν είχε δοθεί αποκλειστικά στο AVE, αλλά και στον προπορευόμενο συρμό.

Το Iryo, ωστόσο, δεν κατάφερε να ξεκινήσει.

Η τελευταία προειδοποίηση πριν από τη σύγκρουση

Στις 08:48, ώρα Ισπανίας, καταγράφεται η τρίτη κρίσιμη επικοινωνία.

Η μηχανοδηγός του Iryo καλεί εκ νέου το κέντρο ελέγχου, εξηγώντας ότι, παρά τις προηγούμενες οδηγίες, το τρένο εξακολουθεί να μην μπορεί να κινηθεί.

• Μηχανοδηγός: «Το τρένο δεν μου επιτρέπει να ελέγξω το σύστημα LZB. Γι’ αυτό εξακολουθώ να είμαι ακινητοποιημένη μπροστά από το σήμα εισόδου».
• Ελεγκτής: «Εντάξει. Σύμφωνοι; Λοιπόν, μόλις μπορέσετε. Και αν αντιμετωπίσετε πρόβλημα, καλέστε μας ξανά».
• Μηχανοδηγός: «Εντάξει, πολύ ωραία. Θα σας ενημερώσω».

Η συνομιλία ολοκληρώνεται χωρίς να προκύπτει από το δημοσιοποιημένο απόσπασμα κάποια εντολή προς το AVE να μειώσει την ταχύτητά του ή να σταματήσει.

Εκείνη τη στιγμή απέμεναν περίπου πέντε λεπτά μέχρι τη σύγκρουση.

Η σημασία της τελευταίας επικοινωνίας είναι καθοριστική για την έρευνα, καθώς αποδεικνύει ότι το κέντρο ελέγχου ενημερώθηκε εκ νέου για την ακινητοποίηση του Iryo, ενώ το AVE είχε ήδη λάβει άδεια να συνεχίσει. Παρά τη νέα αυτή πληροφορία, δεν καταγράφεται στα δημοσιοποιημένα ηχητικά κάποια διορθωτική οδηγία προς τον μηχανοδηγό του δεύτερου τρένου.

Η σύγχυση στο κέντρο ελέγχου στην Ισπανία

Το ηχητικό υλικό περιλαμβάνει και εσωτερική συνομιλία μεταξύ εργαζομένων του κέντρου ελέγχου, μετά την τελευταία επικοινωνία με τη μηχανοδηγό του Iryo.

Οι εργαζόμενοι φαίνεται να προσπαθούν να αποσαφηνίσουν την κατάσταση των αμαξοστοιχιών και τους περιορισμούς που ίσχυαν μετά τη βλάβη. Μάλιστα, ένας από τους εργαζομένους ακούγεται να λέει: «Σοβαρά, φίλε. Αλήθεια. Το 6071 αντιμετωπίζει προβλήματα με τον εξοπλισμό. Συνεχίζει μέχρι να σταματήσει. Είχε ένα όριο 40 για να συνεχίσει στο BSL. Δεν έχουμε αλλάξει… Μια στιγμή».

Η αναφορά στο όριο των 40 χιλιομέτρων την ώρα είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αυτός ήταν ο περιορισμός που προβλεπόταν για την κυκλοφορία υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες.

Περίπου πέντε λεπτά μετά την τελευταία προειδοποίηση της μηχανοδηγού, στις 08:53, το AVE προσέκρουσε από πίσω στο Iryo, προκαλώντας τον θάνατο τουλάχιστον 68 ανθρώπων και τον τραυματισμό δεκάδων ακόμη.

Τι ερευνούν οι Αρχές για την τραγωδία στην Ισπανία

Η αλληλουχία των επικοινωνιών αποτελεί πλέον κρίσιμο στοιχείο για τη διερεύνηση των συνθηκών του δυστυχήματος.

Ο υπουργός Μεταφορών στην Ισπανία, Όσκαρ Πουέντε, έχει χαρακτηρίσει «ανεξήγητη» την απόφαση να επιτραπεί στο AVE να συνεχίσει την πορεία του, ενώ το ηλεκτρονικό σύστημα ασφαλείας παρέμενε εκτός λειτουργίας και υπήρχε ένδειξη ότι το προπορευόμενο τρένο ήταν ακινητοποιημένο στην ίδια γραμμή.

Ο αρμόδιος ελεγκτής της Adif εξετάστηκε την Τετάρτη (28/10) από την ισπανική Πολιτοφυλακή, Guardia Civil, στο πλαίσιο της έρευνας για τις συνθήκες της σύγκρουσης. Οι ηχογραφήσεις φωτίζουν τις οδηγίες που δόθηκαν και τις πληροφορίες που έφτασαν στο κέντρο ελέγχου. Δεν αποτελούν, ωστόσο, από μόνες τους οριστικό πόρισμα για το σύνολο των ευθυνών.

Οι ερευνητές στην Ισπανία καλούνται να διαπιστώσουν γιατί επιτράπηκε η συνέχιση της κυκλοφορίας με κανονική ταχύτητα, γιατί δεν μεταφέρθηκε στον μηχανοδηγό του AVE η πληροφορία ότι το Iryo παρέμενε ακινητοποιημένο και ποιος ήταν ο ρόλος των υπόλοιπων εργαζομένων που συμμετείχαν στην εποπτεία της κυκλοφορίας.

The post Ισπανία: «Με κανονική πορεία;» – Ο συγκλονιστικός διάλογος πριν από τη σύγκρουση των τρένων με τους 68 νεκρούς appeared first on iEidiseis.