Καθρέφτη καθρεφτάκι μου… Χίλιοι συμβολισμοί και όλα όσα θέλετε για τους καθρέφτες

Με λες και συλλέκτη καθρεφτών. Όπου βρεθώ και όπου σταθώ ανά τον κόσμο, φροντίζω να αγοράζω κι έναν καθρέφτη. Σε υπαίθριες αγορές. Στο Μοναστηράκι. Σε ένα κατάστημα με σύγχρονες δημιουργίες και ιντάστριαλ προσέγγιση. Σε ένα μικρό μαγαζί με αντίκες στην Κωνσταντινούπολη. Στην παλιά πόλη της Στοκχόλμης, φιλοτεχνημένο από παιδιά ΑμεΑ. Από το πωλητήριο του Uffizi στη Φλωρεντία ή από εκείνο το μικρό μαγαζάκι απέναντι του. Οι καθρέφτες είναι μαγεία. Και κάποιους από εμάς, μοιάζουν να μας καλούν να συνδεθούμε μαζί τους με έναν σχεδόν απόκοσμο τρόπο.

Οι καθρέφτες έχουν πολυεπίπεδους συμβολισμούς. Άλλους στην ψυχολογία, άλλους στα όνειρα ή στις λαϊκές παραδόσεις. Συμβολίζουν την αλήθεια και την αυτοκριτική καθώς σε αυτούς βλέπεις ακριβώς αυτό που υπάρχει. Υπάρχει όμως αυτό που υπάρχει; Ιδού το ερώτημα, ειδικά αν λάβουμε υπόψιν μας και το φαινόμενο εξασθένησης του Troxler, που θα δείτε παρακάτω τι είναι.

Αν δούμε το είδωλό μας σε καθρέφτες στο όνειρό μας, λέγεται ότι μπορεί να σημαίνει ότι βρισκόμαστε σε φάση εσωτερικής αναζήτησης ενώ αν μας δούμε μέσα από ένα σπασμένο καθρέφτη παραπέμπει περισσότερο σε χαμηλή αυτοεκτίμηση ή φόβο για κάτι που έχει ραγίσει στη ζωή μας.

Οι καθρέφτες βέβαια, είναι αγαπημένο αντικείμενο λαϊκών παραδόσεων και δεισιδαιμονιών. Στο φενγκ σούι θεωρείται πως δεν ανακλούν απλά το φως αλλά ότι παγιδεύουν ή και διπλασιάζουν την ενέργεια του χώρου. Σε κάποιες παραδόσεις, όταν πεθαίνει κάποιος, γυρνούν τους καθρέφτες ανάποδα ώστε να μην παγιδευτεί μέσα τους, η ψυχή του νεκρού.

Τέλος, οι άπειροι μεταφορικοί συμβολισμοί του καθρέφτη: «Ο καθρέφτης της ψυχής», «Ο καθρέφτης των γονιών», «Ο καθρέφτης της κοινωνίας»…

Εντέλει, για μένα, είναι απλά οι αγαπημένοι μου καθρέφτες και ιδού μερικά facts για αυτούς, που άλλα ξέρουμε και άλλα δεν φανταζόμασταν καν:

1. Οι καθρέφτες, στην πραγματικότητα, δεν αντιστρέφουν το αριστερό με το δεξί: Οι γνωστοί, επίπεδοι καθρέφτες αντιστρέφουν τα αντικείμενα ως προς το εμπρός και το πίσω (βάθος), όχι ως προς το αριστερό και το δεξί. Η αντίληψη ότι υπάρχει αντιστροφή αριστερού-δεξιού οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο περιστρέφουμε το σώμα μας ή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αντανάκλαση.
   2. Οι πρώτοι καθρέφτες ήταν επιφάνειες νερού: Πολύ πριν υπάρξει το γυαλισμένο μέταλλο ή το γυαλί, οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν ακίνητο νερό μέσα σε σκουρόχρωμα δοχεία ως τις πρώτες τους ανακλαστικές επιφάνειες. Αργότερα, γύρω στο 6000 π.Χ., οι άνθρωποι κατασκεύαζαν καθρέφτες από γυαλισμένο ηφαιστειακό γυαλί (οψιδιανό) και γυαλισμένο χαλκό. Οι πρώτοι τέτοιοι καθρέφτες, θεωρείται πως, κατασκευάστηκαν στην Μεσοποταμία και ήταν από γυαλισμένο χαλκό.
   3. Το να τα κοιτάζεις επίμονα το είδωλο σου στον καθρέφτη, μπορεί να προκαλέσει παραισθήσεις: Το να ατενίζεις το ίδιο σου το πρόσωπο σε ένα δωμάτιο με χαμηλό φωτισμό, έστω και για λίγα λεπτά, μπορεί να πυροδοτήσει το φαινόμενο «εξασθένισης του Troxler» (Troxler’s fading) καθώς και καταστάσεις αποσύνδεσης, με αποτέλεσμα τα χαρακτηριστικά του προσώπου να παραμορφώνονται, να «λιώνουν» ή να μεταμορφώνονται σε παράξενα πρόσωπα ή τέρατα.

Τι είναι το φαινόμενο εξασθένισης του Troxler;

Ο Ελβετός ιατρός και φιλόσοφος Ignaz Paul Vital Troxler περιέγραψε το φαινόμενο για πρώτη φορά το 1804. Αφορά τη νευρωνική προσαρμογή που αποδεικνύει ότι το οπτικό μας σύστημα είναι «καλωδιωμένο» ώστε να εντοπίζει αλλαγές και κίνηση, και όχι τόσο στατικές και αμετάβλητες εικόνες. Όταν ένα αντικείμενο παραμένει απολύτως ακίνητο στο πλαϊνό μέρος του οπτικού σας πεδίου και τα μάτια σας δεν κινούνται, τα ραβδία και τα κωνία του αμφιβληστροειδούς, καθώς και οι νευρώνες του εγκεφάλου, παύουν να αντιδρούν σε αυτό. Καθώς το αντικείμενο εξασθενεί από την αντίληψη, ο εγκέφαλός μας συχνά «συμπληρώνει» τον κενό χώρο χρησιμοποιώντας τα χρώματα και τα μοτίβα του περιβάλλοντος φόντου. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, τα μάτια μας εκτελούν μικροσκοπικές, ακούσιες κινήσεις, που ονομάζονται μικροσακκαδικές κινήσεις. Αυτές οι μικροσκοπικές συσπάσεις μετατοπίζουν διαρκώς το είδωλο στον αμφιβληστροειδή μας, γεγονός που αποτρέπει την εξασθένισή του και διατηρεί τον κόσμο γύρω μας σταθερό και ορατό.

4. Οι καθρέφτες μετρούν την απόσταση από τη Σελήνη: Οι ανακλαστήρες λέιζερ (retroreflectors) του προγράμματος Apollo, που τοποθετήθηκαν στη Σελήνη από αποστολές της NASA, είναι ειδικές διατάξεις κατόπτρων, οι οποίες ανακλούν δέσμες λέιζερ, που αποστέλλονται από τη Γη, επιτρέποντας στους επιστήμονες να παρακολουθούν την ακριβή τροχιακή απόσταση της Σελήνης σε πραγματικό χρόνο.

5. Οι καθρέφτες αντιμετωπίζουν τον πόνο του «άκρου-φαντάσματος»: Στο πλαίσιο θεραπείας ατόμου που έχει υποστεί ακρωτηριασμό, τοποθετούνται καθρέφτες έτσι ώστε να μπορεί να βλέπει την αντανάκλαση του εναπομείναντος άκρου (ή μέλους) του να κινείται. Αυτό ξεγελά τον εγκέφαλο, κάνοντάς τον να πιστεύει ότι το μέλος, που λείπει κινείται, γεγονός που ανακουφίζει επιτυχώς από τον πόνο του «άκρου-φαντάσματος» και αναδιαμορφώνει τις νευρικές οδούς.

6. Μόνο λίγα ζώα αναγνωρίζουν τον εαυτό τους: Οι άνθρωποι αναπτύσσουν την ικανότητα αυτοαναγνώρισης στον καθρέφτη γύρω στην ηλικία των δύο ετών. Πέρα από τους ανθρώπους, μόνο μια συγκεκριμένη ομάδα ζώων περνά το «τεστ του καθρέφτη». Οι χιμπατζήδες, οι ουρακοτάγκοι, οι γορίλες, τα δελφίνια, οι όρκες, οι ελέφαντες και οι καρακάξες. Οι σκύλοι και οι γάτες, κατά κανόνα, δεν αναγνωρίζουν το είδωλό τους.

7. Ακουστικοί καθρέφτες που χρησιμοποιήθηκαν κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο: Πριν από την πλήρη ανάπτυξη του ραντάρ, ο βρετανικός στρατός κατασκεύασε τεράστιες κατασκευές από σκυρόδεμα που ονομάζονταν ακουστικοί καθρέφτες κατά μήκος της ακτής για να ανακλούν και να συγκεντρώνουν ηχητικά κύματα από τα εισερχόμενα εχθρικά αεροσκάφη, επιτρέποντάς τους να ακούν αεροπλάνα, που έρχονται από μίλια μακριά.

8. Η πεποίθηση ότι το σπάσιμο ενός καθρέφτη φέρνει επτά χρόνια κακοτυχίας, ανάγεται στη ρωμαϊκή εποχή, καθώς οι Ρωμαίοι πίστευαν ότι, σπάζοντας έναν παλιό καθρέφτη, σπάει κανείς και την ψυχή του. Σήμερα, η αντίληψη αυτή παραμένει διαδεδομένη.

The post Καθρέφτη καθρεφτάκι μου… Χίλιοι συμβολισμοί και όλα όσα θέλετε για τους καθρέφτες appeared first on iEidiseis.